صورتهای فلکیTaurus
صورت فلکی ثور
ثور یا گاو یکی از صورتهای مسیر خورشید و از کهنترین چهرههای آسمان است. دو نشانهٔ چشمگیر دارد: دبران، ستارهٔ نارنجیرنگ و درخشان که چشم گاو شمرده میشود، و پروین، خوشهٔ زیبای ستارهها بر پشت او. پیرامون دبران خوشهٔ باز دیگری به شکل حرف وی دیده میشود که چهرهٔ گاو را میسازد. در این صورت بازماندهٔ یک ابرنواختر هم هست، ام۱، که به سحابی خرچنگ مشهور است.
- در صورالکواکب صوفی: الثور
- نامهای دیگر: گاو
- بر مسیر خورشید (منطقةالبروج)
- بهترین زمان دیدن
- شبهای دی، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۷۹۷ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۱۷ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۱۴۳ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۱° جنوبی تا ۳۱° شمالی
ستارهها
پرنورترین ستارههای ثور
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را میبیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| دبران (Aldebaran) | α Tauri | ۰٫۸۷ |
| النطح (Elnath) | β Tauri | ۱٫۶۵ |
| پروین (Alcyone) | η Tauri | ۲٫۸۵ |
| Tianguan | ζ Tauri | ۲٫۹۷ |
| Chamukuy | θ2 Tauri | ۳٫۴۰ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در ثور
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M1سحابی خرچنگ بقایای ابرنواخترقدر ۸٫۴
- M45خوشهٔ پروین خوشهٔ بازقدر ۱٫۲
داستان نام
در اسطورههای یونانی، زئوس خود را به شکل گاوی سفید درآورد تا اروپا، دختر شاه فنیقیه، را بر پشت خود سوار کند و به کرت ببرد. گاو آسمانی در سنتهای بسیار کهنتر، از جمله بینالنهرین، هم دیده میشود. صوفی این صورت را «الثور» نامیده است. نام عربی دبران به معنای «پیرو» است، چون در آسمان در پی پروین میآید و طلوع میکند. در نجوم قدیم ایران و جهان، برج ثور از مسیر خورشید شمرده میشد.
چطور پیدایش کنیم
بهترین زمان دیدنش شبهای دی است. کمربند شکارچی را که سه ستارهٔ پشتسر هم است، به سمت بالا و راست ادامه دهید؛ به ستارهٔ نارنجیرنگ دبران میرسید. اگر باز همین مسیر را دنبال کنید، به پروین میرسید، خوشهای کوچک از ستارهها که مثل ملاقهای ریز دیده میشود. شاخهای گاو از دبران به بالا و سمت چپ میروند و نوک یکی از آنها ستارهٔ النطح است.
پرسشهای رایج
دبران و پروین چه تفاوتی دارند؟
دبران ستارهٔ درخشان و نارنجیرنگی است که در پیشزمینهٔ خوشهٔ هایادس دیده میشود، اما عضو آن خوشه نیست. پروین خوشهٔ باز مستقلی از ستارههای جوان و آبیرنگ است که ام۴۵ هم نام دارد. با چشم غیرمسلح شش یا هفت ستارهٔ پروین دیده میشود.
چرا گاو را در آسمان میبینیم؟
این صورت در تمدنهای بسیار قدیم، از جمله بینالنهرین، یونان و ایران، با گاو شناخته میشد. شکل آن با چشم و شاخهای گاو بیشتر به نمادی میماند تا یک تصویر دقیق، و اسطورهها از این نماد داستان ساختهاند. نام «گاو» در زبان فارسی نیز همین سنت را دنبال میکند.
خورشید کی از ثور میگذرد؟
خورشید از اواخر اردیبهشت تا پایان خرداد در پسزمینهٔ ستارههای ثور دیده میشود، اما در آن زمان ثور همراه خورشید در آسمان روز است و دیده نمیشود. این فقط مسیر ظاهری خورشید است و ستارهها بر سرنوشت آدمها اثری ندارند.
همفصل
در همین شبها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۱۰٫۶ میلیمتر در میانگین استان.
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…

