صورتهای فلکیPhoenix
صورت فلکی ققنوس
ققنوس صورتی در آسمان جنوبی است که نزدیک آکرنار قرار دارد. ستارهٔ اصلی آن درخشان است و بقیهٔ ستارههایش کمنورند. از ایران فقط بخش شمالی ققنوس، و آن هم پایین روی افق جنوبی در شبهای آذر، دیده میشود. نام آن از پرندهٔ افسانهای میآید که در آتش میسوزد و از خاکسترش دوباره زاده میشود. و بیشتر در آسمان نیمکرهٔ جنوبی جلوه میکند.
- بهترین زمان دیدن
- شبهای آذر، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از ایران فقط بخشی از آن بالای افق میآید
- اندازه
- ۴۷۰ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۳۷ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۳۹ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۵۸° جنوبی تا ۳۹° جنوبی
ستارهها
پرنورترین ستارههای ققنوس
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را میبیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| Ankaa | α Phoenicis | ۲٫۴۰ |
| — | β Phoenicis | ۳٫۳۲ |
| — | γ Phoenicis | ۳٫۴۱ |
| — | ε Phoenicis | ۳٫۸۸ |
| — | κ Phoenicis | ۳٫۹۳ |
داستان نام
ققنوس صورتی باستانی نیست. پیتر پلانسیوس آن را در پایان سدهٔ شانزدهم میلادی بر پایهٔ رصدهای دو دریانورد هلندی، پیتر کیزر و فردریک دو هوتمن، روی کرهٔ آسمانی خود گذاشت. ققنوس در افسانههای یونانی و مصری پرندهای است که پس از پانصد سال در آتش میسوزد و از خاکسترش دوباره زاده میشود. این نام تنها یک نماد است، نه روایتی از آسمان. در ادبیات فارسی هم ققنوس پرندهای نمادین است.
چطور پیدایش کنیم
ققنوس از ایران فقط از جنوب کشور، مثلاً چابهار و بندرعباس، و فقط پایین روی افق جنوبی، حدود آذر، دیده میشود. ستارهٔ درخشان فمالحوت در حوت جنوبی را بیابید و کمی به سمت جنوب شرقی بروید: ققنوس آنجاست. از نیمکرهٔ جنوبی بهخوبی دیده میشود. از شمال و مرکز ایران نمیتوان آن را دید.
پرسشهای رایج
صورت فلکی ققنوس کجاست؟
ققنوس در آسمان جنوبی، زیر ستارهٔ فمالحوت و نزدیک آکرنار قرار دارد. حدود آذر دیده میشود. از ایران فقط بخش شمالیاش و از جنوب کشور و پایین روی افق قابل رؤیت است. از نیمکرهٔ جنوبی، مثلاً استرالیا یا آفریقای جنوبی، ققنوس بالای افق و بهخوبی دیده میشود.
آیا ققنوس از ایران دیده میشود؟
فقط بخشی از آن و فقط از جنوب ایران، پایین روی افق جنوبی. برای دیدن همهٔ ققنوس باید به نیمکرهٔ جنوبی بروید. در آسمان، ستارهٔ آکرنار و فمالحوت راهنمای پیدا کردن ققنوساند، چون در همان ناحیه میدرخشند. دلیلش این است که ققنوس در جنوب افق میماند و از شمال و مرکز کشور بالا نمیآید.
ققنوس را چه کسی ساخت؟
پیتر پلانسیوس، نقشهنگار هلندی، در پایان سدهٔ شانزدهم میلادی بر پایهٔ رصدهای دو دریانورد هلندی. نامش از پرندهٔ افسانهای ققنوس است. این نام را هلندیها گذاشتند و پرندهٔ ققنوس در فرهنگهای بسیاری نماد زایش دوباره است. نام ققنوس را از پرندهٔ افسانهای برگزیدند و این نام در فارسی هم آشناست.
همفصل
در همین شبها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی میکند چگونه این ساخ…

