صورتهای فلکیEridanus
صورت فلکی نهر
نهر صورت فلکی درازی است که از نزدیکی ستارهٔ رجل جبار آغاز میشود، مثل رودی پرپیچوخم به جنوب میرود و در ستارهٔ آخرالنهر پایان میگیرد. جزو بزرگ‌ترین صورتهای فلکی است، اما بیشتر ستاره‌هایش کمنورند. ستارهٔ درخشانش آخرالنهر را از بیشتر ایران نمی‌توان دید، چون بسیار جنوبی است. بطلمیوس آن را در فهرست چهل‌وهشت صورت فلکی آورد و صوفی نیز در صورالکواکب نشانش داد.
- در صورالکواکب صوفی: النهر
- نام‌های دیگر: رود
- بهترین زمان دیدن
- شب‌های دی، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از ایران فقط بخشی از آن بالای افق می‌آید
- اندازه
- ۱٬۱۳۸ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۶ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۱۲۸ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۵۸° جنوبی تا ۰° شمالی
ستاره‌ها
پرنورترین ستارههای نهر
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| آخرالنهر (Achernar) | α Eridani | ۰٫۴۵ |
| Cursa | β Eridani | ۲٫۷۸ |
| Acamar | θ1 Eridani | ۲٫۸۸ |
| Zaurak | γ Eridani | ۲٫۹۷ |
| Rana | δ Eridani | ۳٫۵۲ |
داستان نام
در اسطوره‌های یونانی نهر رودی است که آسمان را به رودخانهٔ زمینی پیوند می‌دهد. یک روایت می‌گوید فائتون، پسر هلیوس، خدای خورشید، گردونهٔ پدر را بی‌اجازه راند و چون از مسیر خارج شد، زئوس او را با صاعقه زد و جسدش در رودی افتاد؛ یونانیان رود آسمان را همان می‌دانستند. نام عربی ستارهٔ پایانی، «آخرالنهر»، یعنی انتهای رود. این‌ها همه قصه‌اند.
چطور پیدایش کنیم
نهر را در شب‌های دی در غرب و جنوب جبار جست‌وجو کنید. از ستارهٔ رجل جبار شروع کنید؛ رودی از ستارههای کم‌نور از آنجا به غرب و سپس با چند پیچ به جنوب میرود. در شب تاریک میشود دنبالش کرد. ستارهٔ آخرالنهر، که پایان رود است، فقط از جنوبیترین نقطه‌های ایران و آنهم بسیار نزدیک افق دیده میشود.
پرسش‌های رایج
آخرالنهر چیست؟
آخرالنهر نام عربی روشنترین ستارهٔ صورت فلکی نهر است و به معنای انتهای رود است. این ستاره بسیار جنوبی است و از بیشتر ایران دیده نمیشود؛ فقط از عرضهای جنوبی، آنهم بسیار نزدیک افق. قدرش را در جدول همین صفحه میبینید.
صورت فلکی نهر کجاست؟
نهر در جنوبغربی جبار و آسمان زمستان قرار دارد. از رجل جبار آغاز میشود و با چند پیچ به جنوب میرود. بخش شمالیاش از ایران دیده میشود و بخش جنوبی آن فقط از جنوبیترین مناطق. اگر افق جنوبی باز باشد، میتوانید رود را تا نزدیک افق دنبال کنید.
چرا صورت فلکی نهر اینقدر دراز است؟
نهر از درازترین صورتهای فلکی است و از نزدیکی جبار تا نزدیک قطب جنوب آسمان کشیده میشود. چون رودی دراز و پرپیچوخم در نظر گرفته شده، ستارههای بسیاری را در بر میگیرد. بیشتر آنها کمنورند و شکل مشخصی ندارند، به همین دلیل دنبال کردنش دشوار است.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان می‌دهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…