پنجشنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۱ · ساعت ۰۹:۳۱:۵۷ به وقت تهران · ۱۵۳۶ روز پیش
2022-07-21 06:01 UTC
عمق کانون
۸ کیلومتر
مختصات
۳۶.۸۷° N ۵۶.۶۴° E
انرژی
حدود ۱۷۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۱۴ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۷ صبح پنجشنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۳۱ به وقت تهران، جاجرم، خراسان شمالی را لرزاند. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود.
زمین‌لرزه‌ای به این بزرگی یعنی چه؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۷ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۸ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۷۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۳ حدود ۳ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی جاجرم، خراسان شمالی
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۴ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۷ در ۲۵ تیر ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۹۸ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۵ در ۱۶ بهمن ۱۳۷۵، ۱۰۶ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. سه زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ بجنورد (گرمخان) ۱۳۷۵، زلزلهٔ مراوه‌تپه ۱۹۷۰ (۸ مرداد ۱۳۴۹) و زلزلهٔ اسفراین و بجنورد ۱۹۲۳ (۲۵ شهریور ۱۳۰۲) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان خراسان شمالی پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
در این بازه زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری ثبت نشده است.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۹۸ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۵
۱۶ بهمن ۱۳۷۵
۱۰۶ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۴
۸ مرداد ۱۳۴۹
۱۲۱ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۴
۲۵ شهریور ۱۳۰۲
۴۹ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۱۹۱۷ میلادی
۱۳۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۲۸ خرداد ۱۳۲۷
۹۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۱۶ آبان ۱۳۱۸
۱۳۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۲۵ بهمن ۱۳۴۹
۸۹ کیلومتر
۱۶ کیلومتر
۵٫۶
۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۶
۱۱۲ کیلومتر
۸ کیلومتر
۵٫۵
۱۶ بهمن ۱۳۷۵
۹۷ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۵
۱۳ دی ۱۳۴۷
۱۱۳ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ بجنورد (گرمخان) ۱۳۷۵ ۱۰۶ کیلومتری
۱۶ بهمن ۱۳۷۵
۶٫۵
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ در کپه‌داغ (استان خراسان شمالی) که ۱۷۳ روستا را آسیب زد، چهار روستا را کاملاً ویران کرد و ۸۸ تا ۱۰۰ نفر را کشت و حدود ۱٬۹۵۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۸۸ تا ۱۰۰ نفر
زلزلهٔ مراوه‌تپه ۱۹۷۰ ۱۲۱ کیلومتری
۸ مرداد ۱۳۴۹
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ (برخی منابع ۶٫۷) در شمال‌شرق ایران، حوالی مراوه‌تپه و کلاله در استان گلستان، که بنابر منابع ۱۷۵ تا ۲۲۰ نفر را کشت و صدها نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۱۷۵ تا ۲۲۰ نفر
زلزلهٔ اسفراین و بجنورد ۱۹۲۳ ۴۹ کیلومتری
۲۵ شهریور ۱۳۰۲
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در شمال خراسان (نواحی اسفراین و بجنورد) که بنابر فهرست NOAA ۱۵۷ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱۵۷ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ جاجرم، خراسان شمالی چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۷ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۷ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ جاجرم، خراسان شمالی کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه پنجشنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۳۱ به وقت تهران در جاجرم، خراسان شمالی رخ داد. مختصات کانون ۳۶.۸۷ درجهٔ شمالی و ۵۶.۶۴ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ جاجرم، خراسان شمالی چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۸ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ جاجرم، خراسان شمالی پسلرزه داشت؟
تا آخرین بهروزرسانی این صفحه، زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
