سهشنبه ۱۶ اسفند ۱۴۰۱ · ساعت ۰۷:۲۶:۵۹ به وقت تهران · ۱۳۰۷ روز پیش
2023-03-07 03:56 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۳۰.۸۹° N ۵۰.۰۲° E
انرژی
حدود ۳۴۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۷۰ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
صبح سهشنبه ۱۶ اسفند ۱۴۰۱، ساعت ۰۷:۲۶ به وقت تهران، زمینلرزهای به بزرگی ۲٫۹ در لیکک، کهگیلویه وبویر احمد در استان کهگیلویه و بویراحمد رخ داد. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه میگوید؟
زمینلرزهای به بزرگی ۲٫۹ کوچک به شمار میآید. چنین لرزهای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، بهویژه در طبقههای بالا یا در سکوت شب، حس میکنند و آسیبی نمیزند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۳۴۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۳ حدود ۱ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزهخیزی لیکک، کهگیلویه وبویر احمد
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۷۰ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۶ در ۲ اسفند ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۵۰ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۳ در ۱۵ بهمن ۱۳۱۲، ۱۴۳ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. سه زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ یاسوج ۱۹۳۴ (۱۵ بهمن ۱۳۱۲)، زلزلهٔ مسجدسلیمان ۱۳۵۷ و زلزلهٔ ناغان ۱۳۵۶ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن چهار زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۴٫۳ در ۲۶ اسفند، ساعت ۰۳:۴۱ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قویتر بود؛ در چنین رشتههایی، لرزهٔ نخست را «پیشلرزه» مینامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان کهگیلویه و بویراحمد پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبتشده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیشلرزهها و پسلرزهها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قویترینها نخست؛ ۳۵۰ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۳
۱۵ بهمن ۱۳۱۲
۱۴۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۲
۲۳ آذر ۱۳۵۷
۱۴۳ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۰
۶ خرداد ۱۳۶۸
۱۱۸ کیلومتر
۳۱ کیلومتر
۵٫۹
۱۰ فروردین ۱۳۶۷
۱۷ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۵٫۹
۱۷ فروردین ۱۳۵۶
۱۳۷ کیلومتر
۴۱ کیلومتر
۵٫۸
۲۹ فروردین ۱۴۰۰
۱۴۱ کیلومتر
۸ کیلومتر
۵٫۷
۶ آذر ۱۳۱۸
۱۳۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۵ بهمن ۱۳۱۷
۶۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۱۷ تیر ۱۳۹۸
۱۰۶ کیلومتر
۱۹ کیلومتر
۵٫۶
۴ مهر ۱۳۸۱
۱۳۹ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
زلزلههای تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ یاسوج ۱۹۳۴ ۱۴۲ کیلومتری
۱۵ بهمن ۱۳۱۲
۶٫۳
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۳ در نزدیک یاسوج که در فهرستهای لرزهای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ مسجدسلیمان ۱۳۵۷ ۱۴۳ کیلومتری
۲۳ آذر ۱۳۵۷
۶٫۲
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۲ در شمالشرق مسجدسلیمان که بنابر فهرست NOAA ۷۶ نفر را کشت. جانباختگان: ۷۶ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ناغان ۱۳۵۶ ۱۲۶ کیلومتری
۱۷ فروردین ۱۳۵۶
۶٫۰
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۰ در ناغان و ناحیهٔ کوهرنگ و اردل (چهارمحال و بختیاری) که بیش از ۲٬۱۰۰ خانه را ویران کرد و دستکم ۳۴۸ نفر را کشت. جانباختگان: ۳۴۸ تا ۳۶۶ نفر
زلزلهٔ دوگنبدان (گچساران) ۱۹۸۹ ۱۱۸ کیلومتری
۶ خرداد ۱۳۶۸
۶٫۰
زمینلرزهای به بزرگی حدود ۶٫۰ در ناحیهٔ دوگنبدان (گچساران) که بنابر فهرست NOAA ۱۱۴ نفر را کشت. جانباختگان: ۱۱۴ نفر (فهرست NOAA)
پرسشهای رایج
زلزلهٔ لیکک، کهگیلویه وبویر احمد چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۹ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۹ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ لیکک، کهگیلویه وبویر احمد کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه سهشنبه ۱۶ اسفند ۱۴۰۱، ساعت ۰۷:۲۶ به وقت تهران در لیکک، کهگیلویه وبویر احمد رخ داد. مختصات کانون ۳۰.۸۹ درجهٔ شمالی و ۵۰.۰۲ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ لیکک، کهگیلویه وبویر احمد چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ لیکک، کهگیلویه وبویر احمد پسلرزه داشت؟
چهار زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلکبین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمیکند؛ آخرین بهروزرسانی با پسلرزهٔ ۲۶ اسفند، ۰۴:۵۱.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغقوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایهاش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پلهها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیبدیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلکبین گزارشهای مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان میدهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلکبین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیکترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.