بامداد پنجشنبه ۱۸ اسفند ۱۴۰۱، ساعت ۰۱:۰۰ به وقت تهران، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۳ در خنج، فارس رخ داد. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۳ کوچک به شمار میآید. لرزهای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقههای بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمیآورد.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱٫۳ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۴ حدود ۱۱ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزهخیزی خنج، فارس
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۸۷ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۷ در ۱۰ اسفند ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۷۸ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۶ در ۲۱ فروردین ۱۳۵۱، ۷۳ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. هفت زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ قیر و کارزین ۱۳۵۱، زلزلهٔ بستک ۱۹۵۶ (۹ آبان ۱۳۳۵) و زلزلهٔ ۱۹۶۱ لار (دهکویه) (۲۱ خرداد ۱۳۴۰) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن چهار زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۴٫۲ در ۲۲ اسفند، ساعت ۱۵:۵۹ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قویتر بود؛ در چنین رشتههایی، لرزهٔ نخست را «پیشلرزه» مینامند.
