رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

بزرگی۴٫۱

زمین‌لرزه · استان فارس

زلزلهٔ ۴٫۱ در خشت، فارس

خشت، فارس

یکشنبه ۲۸ اسفند ۱۴۰۱ · ساعت ۱۵:۲۸:۴۵ به وقت تهران · ۱۳۴۴ روز پیش

2023-03-19 11:58 UTC

زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۱ عصر یکشنبه ۲۸ اسفند ۱۴۰۱، ساعت ۱۵:۲۸ به وقت تهران، خشت، فارس را لرزاند. کانون آن در عمق ۱۷ کیلومتری زمین بود.

عمق کانون
۱۷ کیلومتر
مختصات
۲۹.۷۶° N ۵۱.۲۱° E
انرژی
حدود ۲۱ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۱۰۲ زمین‌لرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰

این نقطه درGoogle MapsGoogle Earth

جای زمین‌لرزه در ایران؛ استان فارس پررنگ است

این زمین‌لرزه چقدر قوی بود؟

زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۱ در ردهٔ لرزه‌های متوسط است. چنین لرزه‌ای معمولاً تا ده‌ها کیلومتر دورتر هم حس می‌شود، وسایل را می‌لرزاند و ساکنان را نگران می‌کند. آسیب جدی در این اندازه کم است، اما ساختمان‌های فرسوده و خشتی نزدیک کانون ممکن است ترک بردارند.

عمق ۱۷ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران رخ می‌دهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.

انرژی‌ای که این زمین‌لرزه آزاد کرد حدود ۲۱ تن TNT برآورد می‌شود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۵ حدود ۲۲ برابر این انرژی دارد.

سابقهٔ لرزه‌خیزی خشت، فارس

آخرین زمین‌لرزهٔ هم‌اندازه یا بزرگ‌تر در این ناحیه: ۴٫۴، ۷ ماه پیش. از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمین‌لرزه، ۱۰۲ زمین‌لرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۳ در ۱ آبان ۱۴۰۱ بود.

در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۴۴۶ زمین‌لرزهٔ ۴٫۵ و بزرگ‌تر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۳ در ۱۵ بهمن ۱۳۱۲، ۱۰۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمین‌لرزه رخ داد. پنج زمین‌لرزهٔ ۶ و بزرگ‌تر در همین فهرست است.

زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ یاسوج ۱۹۳۴ (۱۵ بهمن ۱۳۱۲)، زلزلهٔ ۱۹۹۹ کازرون (فارس) (۱۷ اردیبهشت ۱۳۷۸) و زلزلهٔ ۱۹۸۸ نورآباد (ممسنی) (۲۰ مرداد ۱۳۶۷) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.

پس‌لرزه‌ها

در ماهِ پس از آن ۱۰ زمین‌لرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتری‌اش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۴٫۲ در ۶ فروردین، ساعت ۰۱:۱۳ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمین‌لرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.

پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها

زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.

۲۳۴۵۶ یک هفته پیش این زمین‌لرزه یک ماه پس ۲٫۷ · ۲۸ اسفند · ۰۴:۴۵۲٫۵ · ۲۸ اسفند · ۰۵:۰۹۲٫۹ · ۲۸ اسفند · ۱۴:۳۰۴٫۱ · ۲۸ اسفند · ۱۵:۲۸۲٫۹ · ۵ فروردین · ۰۳:۵۵۳٫۰ · ۶ فروردین · ۰۰:۳۱۴٫۲ · ۶ فروردین · ۰۱:۱۳۲٫۸ · ۱۰ فروردین · ۲۳:۲۱۲٫۷ · ۱۱ فروردین · ۱۲:۱۷۳٫۴ · ۱۲ فروردین · ۰۳:۳۸۲٫۹ · ۱۴ فروردین · ۱۳:۱۰۳٫۴ · ۱۵ فروردین · ۰۵:۲۹۲٫۸ · ۱۵ فروردین · ۱۲:۵۵۲٫۵ · ۱۹ فروردین · ۱۵:۲۹
۳ پیش‌لرزه و ۱۰ پس‌لرزه در ۵۰ کیلومتری.
  1. ۲٫۹خشت، فارس۵ فروردین · ۰۳:۵۵
  2. ۳٫۰کنار تخته، فارس۶ فروردین · ۰۰:۳۱
  3. ۴٫۲خشت، فارس۶ فروردین · ۰۱:۱۳
  4. ۲٫۸شبانکاره، بوشهر۱۰ فروردین · ۲۳:۲۱
  5. ۲٫۷قائمیه، فارس۱۱ فروردین · ۱۲:۱۷
  6. ۳٫۴کازرون، فارس۱۲ فروردین · ۰۳:۳۸
  7. ۲٫۹خشت، فارس۱۴ فروردین · ۱۳:۱۰
  8. ۳٫۴بابامنیر، فارس۱۵ فروردین · ۰۵:۲۹

صد سال زمین‌لرزه در ۱۵۰ کیلومتری

زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگ‌تر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۴۴۶ زمین‌لرزه در کل.

بزرگیتاریخفاصله از این زمین‌لرزهعمق
۶٫۳۱۵ بهمن ۱۳۱۲۱۰۷ کیلومتر۱۵ کیلومتر
۶٫۲۱۷ اردیبهشت ۱۳۷۸۷۱ کیلومتر۳۳ کیلومتر
۶٫۱۲۰ مرداد ۱۳۶۷۵۱ کیلومتر۳۳ کیلومتر
۶٫۰۶ خرداد ۱۳۶۸۵۳ کیلومتر۳۱ کیلومتر
۶٫۰۲ اردیبهشت ۱۳۵۵۱۴۷ کیلومتر۲۴ کیلومتر
۵٫۹۵ مهر ۱۳۸۹۴۶ کیلومتر۲۰ کیلومتر
۵٫۹۱۵ آذر ۱۳۶۷۴۸ کیلومتر۱۰ کیلومتر
۵٫۹۲۱ اسفند ۱۳۲۴۵۴ کیلومتر۱۵ کیلومتر
۵٫۸۲۹ فروردین ۱۴۰۰۵۱ کیلومتر۸ کیلومتر
۵٫۸۷ آذر ۱۳۹۲۵۰ کیلومتر۸ کیلومتر

زلزله‌های تاریخی این پهنه

زلزلهتاریخبزرگیسرگذشت
زلزلهٔ یاسوج ۱۹۳۴
۱۰۷ کیلومتری
۱۵ بهمن ۱۳۱۲۶٫۳زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۳ در نزدیک یاسوج که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۱۹۹۹ کازرون (فارس)
۷۱ کیلومتری
۱۷ اردیبهشت ۱۳۷۸۶٫۲زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب استان فارس، شرق‌جنوب‌شرقی کازرون، که بنابر فهرست NOAA دست‌کم ۲۶ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۲۶ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۸۸ نورآباد (ممسنی)
۵۱ کیلومتری
۲۰ مرداد ۱۳۶۷۶٫۱زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در ناحیهٔ نورآباد ممسنی (فارس) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA یک نفر در آن کشته شد و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: یک نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ دوگنبدان (گچساران) ۱۹۸۹
۵۳ کیلومتری
۶ خرداد ۱۳۶۸۶٫۰زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۶٫۰ در ناحیهٔ دوگنبدان (گچساران) که بنابر فهرست NOAA ۱۱۴ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱۱۴ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۷۶ فیروزآباد (فارس)
۱۴۷ کیلومتری
۲ اردیبهشت ۱۳۵۵۶٫۰زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در حدود ۴۵ کیلومتری غرب‌جنوب‌غربی فیروزآباد (فارس) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ شیراز ۱۸۵۳
۱۲۶ کیلومتری
۱۸۵۳ میلادی—زمین‌لرزه‌ای در بهار ۱۸۵۳ (۲۲ آوریل یا ۵ مه، بسته به منبع) که شیراز و پیرامونش را سخت ویران کرد و تقریباً همهٔ ساختمان‌ها فرو ریختند؛ دست‌کم ۹ هزار نفر کشته شدند و برخی برآوردها تا ۱۳ هزار نفر می‌رسد. جان‌باختگان: حدود ۹ تا ۱۳ هزار نفر

پرسش‌های رایج

  1. زلزلهٔ خشت، فارس چند ریشتر بود؟

    بزرگی این زمین‌لرزه به گزارش مرکز لرزه‌نگاری کشوری ۴٫۱ بود که در رسانه‌ها معمولاً «۴٫۱ ریشتر» گفته می‌شود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاس‌های بزرگی است و امروز به‌جای آن واژهٔ «بزرگی» به کار می‌رود.

  2. زلزلهٔ خشت، فارس کی و کجا آمد؟

    این زمین‌لرزه یکشنبه ۲۸ اسفند ۱۴۰۱، ساعت ۱۵:۲۸ به وقت تهران در خشت، فارس رخ داد. مختصات کانون ۲۹.۷۶ درجهٔ شمالی و ۵۱.۲۱ درجهٔ شرقی است.

  3. عمق زلزلهٔ خشت، فارس چقدر بود؟

    کانون این زمین‌لرزه در عمق ۱۷ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ می‌دهند.

  4. آیا زلزلهٔ خشت، فارس پس‌لرزه داشت؟

    ۱۰ زمین‌لرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتری‌اش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.

  5. آیا زلزلهٔ بزرگ‌تری در راه است؟

    هیچ‌کس، حتی مراکز علمی، نمی‌تواند زمان، جا و اندازهٔ زمین‌لرزهٔ بعدی را پیش‌بینی کند. پس از هر زمین‌لرزه احتمال پس‌لرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگ‌تر است؛ پس توصیه‌های ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.

منبع: مرکز لرزه‌نگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمین‌لرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیش‌بینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۱۹ فروردین، ۱۵:۲۹.

ایمنی

پیش، هنگام و پس از زمین‌لرزه

پیش از آن

  • کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
  • کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
  • جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
  • با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.

هنگام لرزش

  • بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
  • از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
  • از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
  • بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.

پس از آن

  • آمادهٔ پس‌لرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
  • بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
  • از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
  • خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.

فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزه‌نگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچ‌کس، از جمله فلک‌بین، نمی‌تواند زمان زمین‌لرزه را پیش‌بینی کند.

هر روز در تلگرام

این را هر روز در تلگرام بگیرید

گزارش فوری زمین‌لرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از مرکز لرزه‌نگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.

زمین

امروز در بخش زمین

آزمایشگاه

خودتان بیازمایید: زمین

همه

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین