سهشنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵ · ساعت ۰۳:۱۹:۴۲ به وقت تهران · ۱۳۲ روز پیش
2026-05-25 23:49 UTC
عمق کانون
۱۸ کیلومتر
مختصات
۲۷.۴۹° N ۵۷.۹۹° E
انرژی
حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۴۹ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ بامداد سهشنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۳:۱۹ به وقت تهران، حوالی قلعه گنج در استان کرمان را لرزاند. کانون آن در عمق ۱۸ کیلومتری زمین بود و ۱۲ کیلومتر با خود قلعه گنج فاصله داشت.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۱۸ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۲۲ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین قلعه گنج
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۴۹ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۶ در ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۴۷ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۶ در ۱۳ اسفند ۱۳۷۷، ۱۲۳ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. چهار زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان (۱۳ اسفند ۱۳۷۷)، زلزلهٔ ۲۰۱۱ جنوب‌شرق بم (۷ بهمن ۱۳۸۹) و زلزلهٔ ۲۰۱۳ بشاگرد (هرمزگان) (۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۴٫۱ در ۲۲ خرداد، ساعت ۰۱:۵۰ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان کرمان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۱۲ کیلومتری قلعه گنج (کرمان)
۳۴ کیلومتری چاه داد خدا (کرمان)
۴۹ کیلومتری منوجان (کرمان)
۱۷۲ کیلومتری بندرعباس
۳۲۴ کیلومتری کرمان
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۳۴۷ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۶
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۱۲۳ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۲
۷ بهمن ۱۳۸۹
۱۲۸ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۱
۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲
۱۰۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۹ اسفند ۱۳۸۴
۱۳۱ کیلومتر
۱۸ کیلومتر
۵٫۹
۱ دی ۱۳۴۳
۱۲۷ کیلومتر
۲۴ کیلومتر
۵٫۸
۴ فروردین ۱۳۵۶
۱۳۹ کیلومتر
۳۵ کیلومتر
۵٫۸
۲ فروردین ۱۳۵۶
۱۴۵ کیلومتر
۳۶ کیلومتر
۵٫۸
۲۵ مرداد ۱۳۳۰
۸۳ کیلومتر
۲۵ کیلومتر
۵٫۸
۲ اسفند ۱۳۱۱
۵۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۱۸ بهمن ۱۳۶۱
۸۴ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان ۱۲۳ کیلومتری
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ در جنوب استان کرمان (ناحیهٔ جیرفت) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA یک نفر در آن کشته شد و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: یک نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۲۰۱۱ جنوب‌شرق بم ۱۲۸ کیلومتری
۷ بهمن ۱۳۸۹
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب‌شرق استان کرمان که پس‌لرزهٔ زلزلهٔ حسین‌آباد (ریگان) در آذر ۱۳۸۹ به شمار میرود؛ گزارش معتبری از تلفات مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۲۰۱۳ بشاگرد (هرمزگان) ۱۰۶ کیلومتری
۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در ناحیهٔ بشاگرد در شرق هرمزگان که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA ۲ نفر در آن کشته شدند و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: ۲ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ قلعه گنج چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۱ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۱ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ قلعه گنج کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه سهشنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۳:۱۹ به وقت تهران در استان کرمان - حوالی قلعه گنج رخ داد؛ ۱۲ کیلومتری قلعه گنج. مختصات کانون ۲۷.۴۹ درجهٔ شمالی و ۵۷.۹۹ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ قلعه گنج چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۸ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ قلعه گنج پسلرزه داشت؟
یک زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲۲ خرداد، ۰۱:۵۰.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
