صبح پنجشنبه ۲ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۵۲ به وقت تهران، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۴ در حوالی فاریاب در استان کرمان رخ داد. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود و ۲۳ کیلومتر با خود فاریاب فاصله داشت.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه میگوید؟
زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۴ در ردهٔ لرزههای متوسط است. چنین لرزهای معمولاً تا دهها کیلومتر دورتر هم حس میشود، وسایل را میلرزاند و ساکنان را نگران میکند. آسیب جدی در این اندازه کم است، اما ساختمانهای فرسوده و خشتی نزدیک کانون ممکن است ترک بردارند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۶۰ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۵ حدود ۸ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیشتر هم لرزیده است؟
چهارمین زمینلرزهٔ این ناحیه در هفت روز گذشته. آخرین زمینلرزهٔ هماندازه یا بزرگتر در این ناحیه: ۴٫۴، چند ساعت پیش. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۸۴ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۴ در ۲ بهمن ۱۴۰۴ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۴۴۰ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۹ در ۲ فروردین ۱۳۵۶، ۱۲۲ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۱ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ خورگو (بندرعباس) ۱۳۵۶، زلزلهٔ ۱۹۲۳ جنوب کرمان (سیرجان) (۳۰ شهریور ۱۳۰۲) و زلزلهٔ بم (۵ دی ۱۳۸۲) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پسلرزهها
در ماهِ پس از آن دو زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۴٫۶ در ۲۴ بهمن، ساعت ۱۹:۳۳ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قویتر بود؛ در چنین رشتههایی، لرزهٔ نخست را «پیشلرزه» مینامند.
