شب جمعه ۲۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۳۳ به وقت تهران، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۶ در حوالی فاریاب در استان کرمان رخ داد. کانون آن در عمق ۹ کیلومتری زمین بود و ۳۱ کیلومتر با خود فاریاب فاصله داشت.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه میگوید؟
زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۶ در ردهٔ لرزههای متوسط است. چنین لرزهای معمولاً تا دهها کیلومتر دورتر هم حس میشود، وسایل را میلرزاند و ساکنان را نگران میکند. آسیب جدی در این اندازه کم است، اما ساختمانهای فرسوده و خشتی نزدیک کانون ممکن است ترک بردارند.
عمق ۹ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۲۰ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۵ حدود ۴ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین فاریاب
آخرین زمینلرزهٔ هماندازه یا بزرگتر در این ناحیه: ۵٫۱، ۹ ماه پیش. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۸۸ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۵٫۱ در ۸ خرداد ۱۴۰۴ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۴۱۳ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۹ در ۲ فروردین ۱۳۵۶، ۱۳۰ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۱ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ خورگو (بندرعباس) ۱۳۵۶، زلزلهٔ ۱۹۲۳ جنوب کرمان (سیرجان) (۳۰ شهریور ۱۳۰۲) و زلزلهٔ بم (۵ دی ۱۳۸۲) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
