عصر شنبه ۴ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۵۷ به وقت تهران، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۳ در حوالی امیدیه در استان خوزستان رخ داد. کانون آن در عمق ۶ کیلومتری زمین بود و ۷ کیلومتر با خود امیدیه فاصله داشت.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه میگوید؟
زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۳ کوچک به شمار میآید. لرزهای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقههای بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمیآورد.
عمق ۶ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱٫۳ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۴ حدود ۱۱ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزهخیزی امیدیه
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۹۰ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۳ در ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۹۷ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۰ در ۶ خرداد ۱۳۶۸، ۱۲۹ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ ناغان ۱۳۵۶ و زلزلهٔ دوگنبدان (گچساران) ۱۹۸۹ (۶ خرداد ۱۳۶۸) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
تا این لحظه زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است. پسلرزهها معمولاً در ساعتها و روزهای نخست بیشترند؛ این بخش با هر گزارش تازهٔ مرکز لرزهنگاری بهروز میشود.
