شب شنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۳، ساعت ۲۳:۴۲ به وقت تهران، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۷ در حوالی بهبهان در استان خوزستان رخ داد. کانون آن در عمق ۹ کیلومتری زمین بود و ۲۲ کیلومتر با خود بهبهان فاصله داشت.
زمینلرزهای به این بزرگی یعنی چه؟
زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۷ در ردهٔ لرزههای سبک است. این اندازه معمولاً در آبادیهای نزدیک کانون احساس میشود؛ شاید ظرفها و پنجرهها بلرزند، ولی آسیب در آن کمیاب است.
عمق ۹ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۵٫۴ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۴ حدود ۳ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیشتر هم لرزیده است؟
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۶ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. این قویترین زمینلرزهٔ ثبتشده در این شعاع از خرداد ۱۴۰۳ تاکنون است.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۴۰۲ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۳ در ۱۵ بهمن ۱۳۱۲، ۱۰۱ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. سه زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ یاسوج ۱۹۳۴ (۱۵ بهمن ۱۳۱۲)، زلزلهٔ ۱۹۸۸ نورآباد (ممسنی) (۲۰ مرداد ۱۳۶۷) و زلزلهٔ ناغان ۱۳۵۶ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۳٫۰ در ۱۲ مرداد، ساعت ۰۵:۴۷ بود.
