مرکز لرزهنگاری کشوری زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۸ را در حوالی سرپل ذهاب در استان کرمانشاه ثبت کرد؛ ظهر دوشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۲۸ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۹ کیلومتری زمین بود و ۲۲ کیلومتر با خود سرپل ذهاب فاصله داشت.
زمینلرزهای به این بزرگی یعنی چه؟
زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۸ در ردهٔ لرزههای سبک است. این اندازه معمولاً در آبادیهای نزدیک کانون احساس میشود؛ شاید ظرفها و پنجرهها بلرزند، ولی آسیب در آن کمیاب است.
عمق ۹ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۷٫۶ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۴ حدود ۲ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین سرپل ذهاب
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۱ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۲ در ۹ مرداد ۱۴۰۳ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۱۲ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۷٫۳ در ۲۱ آبان ۱۳۹۶، ۷۲ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. چهار زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سرپل ذهاب (ازگله) ۱۳۹۶، زلزلهٔ سرپل ذهاب ۱۳۹۷ و زلزلهٔ جوانرود (کرمانشاه) ۱۳۹۷ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پسلرزهها
در ماهِ پس از آن دو زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۳٫۴ در ۱۵ شهریور، ساعت ۲۰:۱۷ بود.
