پنجشنبه ۲۲ آذر ۱۴۰۳ · ساعت ۰۱:۲۵:۳۰ به وقت تهران · ۶۶۲ روز پیش
2024-12-11 21:55 UTC
عمق کانون
۱۱ کیلومتر
مختصات
۳۴.۵۵° N ۶۱.۵۴° E
انرژی
حدود ۴۸۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۱۲ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
مرکز لرزهنگاری کشوری زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ را در حوالی کاریز(خراسان رضوی) ثبت کرد؛ بامداد پنجشنبه ۲۲ آذر ۱۴۰۳، ساعت ۰۱:۲۵ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۱ کیلومتری زمین بود و نزدیک‌ترین شهر به آن، کاریز بود که ۷۱ کیلومتر با کانون فاصله داشت. تایباد و سمیع آباد هم به‌ترتیب در ۷۲ و ۸۷ کیلومتری آن بودند.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۱۱ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۴۸۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۳۲ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۲ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۶ در ۳ آذر ۱۴۰۳ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۴۱ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۳ در ۲۳ مهر ۱۴۰۲، ۵۵ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ ابیز و سربیشه ۱۹۳۶ (۹ تیر ۱۳۱۵) است؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از آن پنج زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۷ در ۲۴ آذر، ساعت ۰۱:۳۷ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایرانهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۷۱ کیلومتری کاریز (خراسان رضوی)
۷۲ کیلومتری تایباد (خراسان رضوی)
۸۷ کیلومتری سمیع آباد (خراسان رضوی)
۲۶۴ کیلومتری مشهد
۲۸۵ کیلومتری بیرجند
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۴۱ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۳
۲۳ مهر ۱۴۰۲
۵۵ کیلومتر
۹ کیلومتر
۶٫۳
۱۹ مهر ۱۴۰۲
۴۷ کیلومتر
۸ کیلومتر
۶٫۳
۱۵ مهر ۱۴۰۲
۳۲ کیلومتر
۸ کیلومتر
۶٫۳
۱۵ مهر ۱۴۰۲
۳۶ کیلومتر
۱۴ کیلومتر
۶٫۱
۹ تیر ۱۳۱۵
۱۳۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۱۵ مهر ۱۴۰۲
۴۳ کیلومتر
۱۳ کیلومتر
۵٫۷
۳ مهر ۱۳۲۹
۱۰۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۵
۱۲ دی ۱۳۹۸
۱۲۶ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۵
۱۸ آبان ۱۳۷۸
۱۳۴ کیلومتر
۲۶ کیلومتر
۵٫۴
۲۳ مهر ۱۴۰۲
۵۱ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ ابیز و سربیشه ۱۹۳۶ ۱۳۸ کیلومتری
۹ تیر ۱۳۱۵
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در شرق خراسان جنوبی (ناحیهٔ ابیز و سربیشه) که بنابر فهرست NOAA ۱۲ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱۲ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ کاریز(خراسان رضوی) چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۰ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۰ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ کاریز(خراسان رضوی) کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه پنجشنبه ۲۲ آذر ۱۴۰۳، ساعت ۰۱:۲۵ به وقت تهران در افغانستان - حوالی کاریز(خراسان رضوی) رخ داد؛ ۷۱ کیلومتری کاریز. مختصات کانون ۳۴.۵۵ درجهٔ شمالی و ۶۱.۵۴ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ کاریز(خراسان رضوی) چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۱ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ کاریز(خراسان رضوی) پسلرزه داشت؟
پنج زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲۱ دی، ۲۳:۲۷.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
