۱۵۷۲نجوم و فضا · رویداد
مشاهدهٔ ابرنواختر ۱۵۷۲
۴۵۴ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۵۷۲، ۶ نوامبر، در سال ۱۵۷۲، برای اولین بار یک ابرنواختر توسط ولفگانگ شولر اهل ویتنبرگ در صورت فلکی کاسیوپیا مشاهده شد. این رویداد نجومی توسط ناظران متعدد در سراسر اروپا و خاور دور مورد توجه قرار گرفت. برای مدت دو هفته، این ابرنواختر بیش از هر ستاره دیگری در آسمان می درخشید و حتی در طول روز نیز قابل مشاهده بود. رنگ آن از سفید روشن به سایه های زرد، نارنجی و در نهایت نور مایل به قرمز کم رنگ تبدیل شد. اگرچه این شولر بود که برای اولین بار این پدیده آسمانی را یادداشت کرد، اما این تیکو براهه بود که ثبت ظاهر آن را در ۱۱ نوامبر ۱۵۷۲ آغاز کرد و با کتاب خود "Stella Nova" به شهرت رسید. این ابرنواختر به مدت ۱۶ ماه تا مارس ۱۵۷۴ با چشم غیر مسلح قابل مشاهده باقی ماند.
۱۷۷۱ریاضی و فناوری · زادروز · ۱۵ آبان ۱۱۵۰
چاپ روی سنگ، با کمک آب و چربی
۲۵۵ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۷۷۱، آلویس زنفلدر (Alois Senefelder) به دنیا آمد؛ مخترعی که برای انتشار نوشتههایش به دنبال روشی کمهزینهتر بود و لیتوگرافی را توسعه داد. در چاپ سنگی، تصویر با مادهای چرب روی سطح آمادهشده رسم میشود. اصل روش به رفتار متفاوت آب و مرکب چرب تکیه دارد: بخشهای تصویردار مرکب را میپذیرند و بخشهای دیگر آن را پس میزنند. به این ترتیب، بدون آنکه تصویر مانند حکاکی در سطح کنده شود، امکان چاپ فراهم میشود. اختراع زنفلدر نشان میدهد یک مسئلهٔ عملی در انتشار، چگونه میتواند به روشی تازه در فناوری چاپ بینجامد.
۱۸۹۲نجوم و فضا · رویداد · ۱۶ آبان ۱۲۷۱
دنبالهداری که با روشنشدن غافلگیر کرد
۱۳۴ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۸۹۲، ادوین هولمز (Edwin Holmes) دنبالهداری را کشف کرد که نام خودش را گرفت. هولمز معمولاً جرمی بسیار کمنور است، اما در یکی از بازگشتهای بعدی، فوران بزرگی در روشنایی آن رخ داد و با چشم غیرمسلح دیده شد. آنچه در آسمان روشن میشد فقط هستهٔ کوچک نبود؛ ابر گاز و غبار اطراف آن نیز گسترش مییافت. این دنبالهدار نمونهای از رفتار متغیر اجرام کوچک منظومهٔ شمسی است. داشتن یک مدار دورهای به این معنا نیست که ظاهر و فعالیت جرم در هر بازگشت کاملاً یکسان خواهد بود.