رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵

اخبار نجوم جمعه ۱۵ آبان

اخبار امروز را با بادی ورق می‌زنیم که شاید غبار از چهرهٔ کهکشان‌های نخستین کنار زده باشد.

🌌 کهکشان‌ها#

آیا فشار نور، کهکشان‌های نخستین را روشن‌تر کرده است؟

دو پژوهشگر با بررسی خروجی شبیه‌سازی‌ها نشان داده‌اند که تابش هیدروژن شاید راز روشنایی کهکشان‌های نخستین را توضیح دهد. تلسکوپ فضایی جیمز وب (James Webb Space Telescope) در سپیده‌دم کیهانی، تنها چندصد میلیون سال پس از مهبانگ، کهکشان‌های درخشانی بیش از انتظار دیده که ستاره‌زایی‌شان در خوشه‌های بسیار فشرده متمرکز است. پژوهشگران فشار تابش لایمن‌آلفا را در تصاویر لحظه‌ای شبیه‌سازی‌ها محاسبه کردند. این نور با جذب و گسیل پیاپی میان اتم‌های هیدروژن، به گاز نیرو وارد می‌کند. فشارش برای پراکندن رشته‌های متراکم ستاره‌زا کافی نبود، اما می‌توانست گاز رقیق و غبار اطراف را کنار بزند؛ انگار مه از جلوی ستاره‌ها پاک شود.

منبع خبر
☄️ سیارک و دنباله‌دار و شهاب#

یخ مهمان میان‌ستاره‌ای، زیر پوشش غبار پنهان بود

گروهی از پژوهشگران با رصدهای جیمز وب و مدل‌سازی پراکندگی نور نشان داده‌اند دنباله‌دار میان‌ستاره‌ای ۳آی/اطلس (۳I/ATLAS) یخ آب دارد، اما در دانه‌هایی آمیخته با غبار. این ترکیب توضیح می‌دهد چرا بعضی نشانه‌های معمول یخ در طیف آن ضعیف یا غایب بودند. پس از نزدیک‌ترین گذر از خورشید، نشانه‌هایی از یخ بلوری هم دیده شد؛ شاید گرما ساختار یخ را تغییر داده یا کناررفتن غبار، لایه‌های زیرین را آشکار کرده باشد.

منبع خبر
🌏 سیارهٔ فراخورشیدی#

دوقلوی دیجیتال وب، نور مزاحم ستاره‌ها را دقیق‌تر حذف می‌کند

اخترشناسان روشی برای پردازش تصاویر جیمز وب ساخته‌اند که نور ستاره را دقیق‌تر حذف می‌کند تا سیاره‌های فراخورشیدی کم‌نور بهتر دیده شوند. این روش، با مدل‌سازی مسیر نور در تلسکوپ و بهره‌گیری از ایده‌های یادگیری ماشین، تغییرات بسیار کوچک ابزار را هم حساب می‌کند. حتی جابه‌جایی چند نانومتری می‌تواند الگوی نور مزاحم را عوض کند؛ پس اینجا لرزش‌های نامحسوس هم دردسرسازند.

منبع خبر
🪐 سیاره‌ها و قمرهای منظومهٔ شمسی#

رد مریخ‌لرزه به گسلی زیر بزرگ‌ترین درهٔ منظومهٔ شمسی رسید

پژوهشگران با بازتحلیل داده‌های سطح‌نشین اینسایت (InSight)، سرچشمهٔ مریخ‌لرزهٔ ۲۵ اوت ۲۰۲۱ را گسلی زیر بخش غربی درهٔ والس مارینریس (Valles Marineris) شناسایی کردند. این لرزه با بزرگی ۴٫۲ هنگام ثبت رکورددار بود، اما پس از لرزهٔ ۴٫۷ در مهٔ ۲۰۲۲، در رتبهٔ دوم قرار گرفت. پژوهشگران حرکت زمین‌ساختی در این شکاف پنهان پوسته را محتمل‌ترین توضیح می‌دانند؛ نشانه‌ای از ادامهٔ فعالیت گسل‌ها زیر بزرگ‌ترین درهٔ شناخته‌شدهٔ منظومهٔ شمسی.

منبع خبر
☀️ خورشید#

خورشید شراره‌ای متوسط زد؛ مسیر مواد پرتاب‌شده هنوز روشن نیست

ناحیهٔ فعال AR۴۵۶۶ خورشید، شراره‌ای از ردهٔ M۳.۵ تولید کرد که در ۵ نوامبر، ساعت ۱۸:۳۳ UTC به اوج رسید. این رویداد با پرتاب جرم تاجی همراه بود. بررسی اولیه نشان می‌دهد موقعیت این ناحیه برای فرستادن مستقیم مواد به‌سوی زمین مناسب نیست، اما تحلیل نهایی هنوز در جریان است. این ناحیهٔ بزرگ و از نظر مغناطیسی پیچیده، همچنان توان تولید شراره‌های قوی‌تر را دارد.

منبع خبر

💡 واژهٔ امروز: فشار تابشی (Radiation pressure)

نور هنگام جذب یا پراکنده‌شدن، به ماده تکانه منتقل می‌کند و به آن نیرو وارد می‌کند. اثر این نیرو بر واحد سطح، فشار تابشی نام دارد.

بقیهٔ خبرهای امروز

تا خبرهای فردا، کنجکاوی‌تان روشن بماند.

این گزارش را هر روز ساعت ۱۴:۴۹ در تلگرام بگیرید: بات را به گروه یا کانال خود اضافه کنید.

افزودن @astronews_arefi_bot

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین