دانشنامهجرم آسمانی
سرس Ceres
سرس بزرگترین جرم کمربند سیارکی و تنها کوتولهسیاره در منظومهٔ شمسی درونی است؛ جهانی یخی-صخره‌ای با قطر حدود ۹۴۰ کیلومتر که در سال ۱۸۰۱ کشف شد.
نام‌های دیگر: Ceres (dwarf planet)
سرس نخستین جرمی بود که در کمربند سیارکی میان مریخ و مشتری شناخته شد. جوزپه پیاتسی، اخترشناس ایتالیایی، آن را در نخستین روز سال ۱۸۰۱ کشف کرد و مدتی آن را سیاره‌ای تازه دانستند. اکنون در شمار کوتوله‌سیاره‌ها جای دارد.
## سرس چه نوع جرمی است؟
سرس با قطر حدود ۹۴۰ کیلومتر آن‌قدر بزرگ است که گرانش خودش آن را به شکل تقریباً کروی درآورده است. به همین دلیل از سال ۲۰۰۶ مطابق تعریف اتحادیهٔ بین‌المللی نجوم، سیارهٔ کوتوله شناخته می‌شود. حدود یک‌سوم جرم کل کمربند سیارکی را در خود دارد. هر دور گردش آن به دور خورشید حدود ۴٫۶ سال طول می‌کشد و فاصلهٔ متوسطش از خورشید حدود ۲٫۸ واحد نجومی است.
## مأموریت داون و یافته‌ها
فضاپیمای داون در سال ۲۰۱۵ به سرس رسید و تا پایان مأموریت در ۲۰۱۸ دور آن چرخید. مهم‌ترین یافته‌ها:
- لکه‌های روشن در دهانهٔ اوکاتور که بیشتر از نمک‌های کربنات سدیم تشکیل شده‌اند و به نظر می‌رسد از آب شورِ زیرسطحی به سطح آمده باشند.
- نشانههایی از یخ آب در زیر سطح و در دهانه‌های همیشه‌سایه.
- ترکیباتی با آمونیوم و مواد آلی.
مجموعهٔ این یافته‌ها سرس را به جهانی جالب برای پژوهش دربارهٔ اخترزیست‌شناسی تبدیل کرده است.
| ویژگی | مقدار |
|---|---|
| قطر | حدود ۹۴۰ کیلومتر |
| فاصلهٔ متوسط از خورشید | حدود ۲٫۸ واحد نجومی |
| دورهٔ مداری | حدود ۴٫۶ سال زمینی |
| سال کشف | ۱۸۰۱ |
## پرسش‌های رایج
### سرس چیست؟
سرس بزرگترین جرم کمربند سیارکی و یک کوتولهسیاره است. قطر آن حدود ۹۴۰ کیلومتر است.
### سرس را چه کسی کشف کرد؟
جوزپه پیاتسی در نخستین روز سال ۱۸۰۱ سرس را کشف کرد. نخست آن را سیاره‌ای تازه می‌پنداشتند.
### آیا در سرس آب وجود دارد؟
بله، در سرس نشانههایی از یخ آب و آب شور زیرسطحی یافت شده است. فضاپیمای داون این شواهد را گردآوری کرد.
### سرس را میتوان با چشم دید؟
سرس معمولاً با چشم غیرمسلح دیده نمیشود، اما در بهترین حالت با دوربین دوچشمی قابل رصد است.
فکت علمی
دانستنی‌ها
پرتاب‌ها