رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهفضاپیما و اکتشاففضاپیما و تلسکوپ

رصدخانه پرتو ایکس چاندرا Chandra X-ray Observatory

رصدخانهٔ پرتو ایکس چاندرا تلسکوپ فضایی ناسا برای رصد پرتو ایکس است که از ۱۹۹۹ در مداری بسیار کشیده دور زمین می‌چرخد و به افتخار سوبرامانیان چاندراسخار نام دارد.

رصدخانه پرتو ایکس چاندرا
NASA / Wikimedia Commons · Public domain · منبع تصویر

مشخصات

جرم۵٬۸۶۵ کیلوگرم
دورهٔ مداری۳٬۸۰۹ دقیقه
پرتاب۲۳ ژوئیه ۱۹۹۹
پرتابگرشاتل فضایی
گردانندهمرکز پروازهای فضایی مارشال، رصدخانه اخترفیزیک اسمیتسونین
سازندهایستمن کداک، شرکت هوا فضا و فناوری بال

بر پایهٔ منابع بازبینی‌شدهٔ این مدخل.

رصدخانهٔ پرتو ایکس چاندرا (Chandra) یکی از «رصدخانه‌های بزرگ» ناسا در کنار هابل و اسپیتزر است. جو زمین پرتو ایکس را جذب می‌کند، پس برای رصد آن باید تلسکوپ را به فضا برد. چاندرا در ۲۳ ژوئیهٔ ۱۹۹۹ با شاتل کلمبیا پرتاب شد و نامش به یاد سوبرامانیان چاندراسخار است.

چاندرا چگونه کار می‌کند؟

آینه‌های آن به‌صورت استوانه‌ای تو در تو و با زاویهٔ بسیار کم نسبت به پرتو ایکس ساخته شده‌اند، چون پرتو ایکس بر آینهٔ معمولی جذب می‌شود. وضوح تصویر آن حدود نیم ثانیهٔ قوسی است، بهترین در میان تلسکوپ‌های پرتو ایکس. مدار آن بسیار کشیده است و در دورترین نقطه، فاصله‌اش از زمین به حدود یک‌سوم راه ماه می‌رسد. دورهٔ مداری آن حدود ۶۴ ساعت است.

دستاوردها

چاندرا گاز بسیار داغ خوشه‌های کهکشانی را دید و در خوشهٔ گلوله شواهدی برای ماده تاریک فراهم کرد. از بقایای ابرنواخترها، تپ‌اخترها و سیاه‌چاله‌ها تصاویر دقیقی گرفته است، از جمله سیاه‌چالهٔ مرکز راه شیری کمان A* و فوران‌های آن. همچنین نقش مهمی در اخترشناسی پرتو ایکس و پژوهش دربارهٔ انرژی تاریک داشته است.

ویژگیمقدار
پرتاب۲۳ ژوئیهٔ ۱۹۹۹
دورهٔ مداریحدود ۶۴ ساعت
وضوححدود ۰٫۵ ثانیهٔ قوسی
بهره‌بردارناسا

وضعیت

تا سال ۲۰۲۶ چاندرا همچنان فعال است.

پرسش‌های رایج

  1. رصدخانهٔ چاندرا چیست؟

    تلسکوپ فضایی پرتو ایکس ناسا که از سال ۱۹۹۹ در مدار زمین کار می‌کند.

  2. چرا پرتو ایکس را باید در فضا رصد کرد؟

    چون جو زمین پرتو ایکس را جذب می‌کند و به سطح نمی‌رسد.

  3. نام چاندرا از کجا آمده است؟

    از سوبرامانیان چاندراسخار، اخترفیزیک‌دان هندی‌تبار و برندهٔ نوبل.

  4. چاندرا چه چیزهایی را دیده است؟

    گاز داغ خوشه‌ها، بقایای ابرنواختر، سیاه‌چاله‌ها و تپ‌اخترها را تصویر کرده است.

منابع

  1. Chandra Mission Q&A · Chandra X-ray Center / Smithsonian Astrophysical Observatory

آخرین بازبینی:

فکت علمی

دانستنی‌ها

همهٔ فکت‌ها

پیوند به اینجا

مدخل‌هایی که در متنشان از رصدخانه پرتو ایکس چاندرا گفته‌اند.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین