رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهمنظومهٔ شمسیمفهوم

آینده و عمر خورشید Lifetime of the Sun

خورشید حدود ۴٫۶ میلیارد سال پیش زاده شد و تا حدود ۵ میلیارد سال دیگر هیدروژن هسته‌اش را می‌سوزاند؛ سپس به غول سرخ تبدیل می‌شود و در پایان به کوتولهٔ سفید می‌رسد.

نام‌های دیگر: عمر خورشید، مرگ خورشید، پایان خورشید

خورشید ستاره‌ای میانه‌حال است و مثل هر ستاره‌ای عمر محدودی دارد. اکنون در میانهٔ زندگی‌اش قرار دارد و حدود نیمی از هیدروژن قابل مصرف در هسته‌اش را مصرف کرده است. ستاره‌شناسان با مدل‌سازی ستاره‌هایی هم‌جرم خورشید، سرنوشت آینده‌اش را به‌خوبی می‌شناسند.

خورشید چند سال دیگر عمر دارد؟

خورشید حدود ۴٫۶ میلیارد سال پیش شکل گرفت و در حدود ۵ میلیارد سال دیگر هیدروژن مرکزش تمام می‌شود. در این مدت همجوشی هسته‌ای هیدروژن به هلیوم هسته را گرم نگه می‌دارد. خورشید هم‌زمان به‌آرامی درخشان‌تر می‌شود: هر یک میلیارد سال حدود ۱۰ درصد. این افزایش درخشندگی در آینده زیست‌پذیری زمین را محدود می‌کند؛ زمان از دست رفتن اقیانوس‌ها و پایان شکل‌های مختلف حیات به مدل‌های اقلیمی و زیستی بستگی دارد.

پایان خورشید چگونه است؟

پس از رشتهٔ اصلی خورشید چند مرحله را می‌گذراند:

  • غول سرخ: هسته منقبض و پوسته منبسط می‌شود. شعاع خورشید به صدها برابر امروز می‌رسد و تیر و ناهید را می‌بلعد. سرنوشت زمین نامعلوم است و احتمالاً یا بلعیده می‌شود یا کاملاً سوخته و بی‌جان باقی می‌ماند. دربارهٔ این رده غول سرخ را ببینید.
  • سوختن هلیوم: هسته هلیوم را به کربن و اکسیژن تبدیل می‌کند.
  • سحابی سیاره‌نما: لایه‌های بیرونی به فضا رها می‌شوند و سحابی سیاره‌نما را می‌سازند.
  • کوتولهٔ سفید: هسته‌ای داغ و فشرده، هم‌اندازهٔ زمین، باقی می‌ماند و طی زمانی بسیار دراز، بسیار فراتر از عمر کنونی جهان، سرد می‌شود. نگاه کنید به کوتولهٔ سفید.

آیا خورشید ابرنواختر می‌شود؟

خیر. خورشید جرم کافی برای فروپاشی هسته‌ای و ابرنواختر شدن ندارد. فقط ستاره‌های خیلی پرجرم‌تر، حدود هشت برابر خورشید یا بیشتر، چنین پایانی دارند؛ دربارهٔ آن‌ها فروپاشی هسته‌ای ستاره را بخوانید. برخورد احتمالی آندرومدا و راه شیری هم، که در بهترین برآوردها دست‌کم چند میلیارد سال دیگر و بنا بر پژوهش ۲۰۲۵ شاید اصلاً رخ ندهد، برای خود خورشید خطر مستقیمی ندارد، چون فاصلهٔ ستاره‌ها بسیار زیاد است.

پرسش‌های رایج

  1. خورشید کی خاموش می‌شود؟

    خورشید در حدود ۵ میلیارد سال دیگر هیدروژن هسته را تمام می‌کند، ولی «خاموش» نمی‌شود؛ ابتدا غول سرخ می‌شود و بعد به کوتولهٔ سفیدی تبدیل می‌شود که به‌آرامی سرد می‌شود.

  2. آیا خورشید به زمین می‌رسد و آن را می‌بلعد؟

    سرنوشت زمین قطعی نیست. خورشید در مرحلهٔ غول سرخ ممکن است زمین را ببلعد یا آن را بسیار داغ و بی‌جان باقی بگذارد.

  3. زندگی روی زمین تا کی ادامه دارد؟

    خورشید به‌تدریج درخشان‌تر می‌شود. زمان پایان زیست‌پذیری به مدل و نوع حیات بستگی دارد؛ افزایش گرمای خورشید سرانجام شرایط زندگی و پایداری اقیانوس‌ها را مختل می‌کند.

  4. آیا خورشید می‌تواند به سیاه‌چاله تبدیل شود؟

    نه. جرم خورشید برای تشکیل سیاه‌چاله بسیار کم است و سرانجامش کوتولهٔ سفید است.

منابع

  1. Finding Life Beyond Earth: What Comes Next? · NASA

آخرین بازبینی:

راهنما و مقاله

برای خواندن بیشتر

همه

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین