دانشنامهمفهوم
واحد نجومی Astronomical unit
واحد نجومی (au) واحد طول در نجوم است و برابر ۱۴۹٬۵۹۷٬۸۷۰٬۷۰۰ متر، یعنی نزدیک به میانگین فاصلهٔ زمین تا خورشید، حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتر.
واحد نجومی پرکاربردترین واحد برای سنجش فاصلهها در منظومهٔ شمسی است. در اصل آن را میانگین فاصلهٔ زمین از خورشید میدانستند، اما از سال ۲۰۱۲ اتحادیهٔ بینالمللی نجوم آن را عددی ثابت و دقیق تعریف کرده است: ۱۴۹٬۵۹۷٬۸۷۰٬۷۰۰ متر.
## واحد نجومی چقدر است؟
نور خورشید حدود ۸ دقیقه و ۲۰ ثانیه طول میکشد تا یک واحد نجومی را بپیماید. بنابراین میتوان گفت یک واحد نجومی حدود ۸٫۳ دقیقهٔ نوری است. هر سال نوری حدود ۶۳ هزار واحد نجومی و هر پارسک حدود ۲۰۶ هزار واحد نجومی است.
## چرا از واحد نجومی استفاده میکنیم؟
عددهای بر حسب کیلومتر برای منظومهٔ شمسی بسیار بزرگ میشوند. وقتی گفته میشود نپتون حدود ۳۰ واحد نجومی دورتر از خورشید است، تصویر ذهنی روشنتری میدهد. مثالهای دیگر:
| جرم | فاصلهٔ تقریبی از خورشید |
|---|---|
| عطارد | حدود ۰٫۴ واحد نجومی |
| مریخ | حدود ۱٫۵ واحد نجومی |
| مشتری | حدود ۵٫۲ واحد نجومی |
| پلوتون | حدود ۳۹ واحد نجومی |
## اندازهگیری واحد نجومی
اندازهگیری دقیق این فاصله از ابتدا مسئلهای مهم بود. اخترشناسان از گذر زهره در قرنهای هجدهم و نوزدهم بهره بردند و بعدها با بازتاب رادار از سیارهها آن را با دقت بالا تعیین کردند. این اندازهگیری اولین پلهٔ نردبان فاصلهٔ کیهانی است.
## پرسشهای رایج
### واحد نجومی چند کیلومتر است؟
هر واحد نجومی حدود ۱۴۹٫۶ میلیون کیلومتر است. این مقدار از ۲۰۱۲ بهطور رسمی ثابت شده است.
### واحد نجومی چه تفاوتی با سال نوری دارد؟
واحد نجومی برای فاصلههای منظومهٔ شمسی است و حدود ۸٫۳ دقیقهٔ نوری است، در حالی که سال نوری مسافتی است که نور در یک سال میپیماید و حدود ۶۳ هزار برابر بزرگتر است.
### چرا واحد نجومی برای فاصلهٔ ستارهها کاربرد ندارد؟
نزدیکترین ستاره پس از خورشید حدود ۲۷۰ هزار واحد نجومی دور است و فاصلهٔ بیشتر ستارهها میلیونها واحد نجومی است و استفاده از سال نوری و پارسک مناسبتر است.
### فاصلهٔ زمین تا خورشید همیشه یک واحد نجومی است؟
نه. مدار زمین بیضی است و فاصلهاش در طول سال بین حدود ۰٫۹۸ و ۱٫۰۲ واحد نجومی تغییر میکند.
فکت علمی