خوشه پروین Pleiades

خوشهٔ پروین (Pleiades)، که در متون کهن «ثریا» و در فهرست مسیه «M45» نامیده می‌شود، یکی از شناخته‌شده‌ترین و زیباترین اجرام آسمان شب است. این خوشهٔ ستاره‌ای باز در صورت فلکی ثور (گاو) قرار دارد و حدود ۴۴۰ سال نوری از ما دور است.

با چشم غیرمسلح معمولاً شش یا هفت ستاره دیده می‌شود، اما خوشه بیش از هزار ستاره دارد. درخشان‌ترین ستارگان آن نام‌هایی از اسطورهٔ یونان دارند: آلسیون، آتلاس، الکترا، مایا، مروپه، تایگته و پلیونه.

پروین چگونه در آسمان دیده می‌شود؟

پروین در آسمان زمستان شمالی به‌خوبی دیده می‌شود. برای یافتن آن، می‌توان از شکارچی شروع کرد و خطی را از کمربند او به سمت دبران ادامه داد و از آن گذشت تا به خوشه رسید. این خوشه در اکتبر تا آوریل شب‌ها در آسمان است. با دوربین دوچشمی ستاره‌های بسیار بیشتری از آن دیده می‌شود، و در عکس‌های با نوردهی بلند، ابر آبی‌رنگ غبار بازتابنده دور آن پدیدار می‌گردد.

ویژگی‌های فیزیکی

ستارگان پروین جوان و داغ‌اند و بیشترشان آبی‌رنگ. سنشان حدود ۱۰۰ تا ۱۲۵ میلیون سال است، یعنی بسیار جوان‌تر از خورشید. این خوشه در حدود ۲۵۰ میلیون سال آینده به‌تدریج پراکنده خواهد شد. سحابی بازتابندهٔ دور ستارگان، برخلاف تصور قدیمی، بقایای تشکیل خوشه نیست، بلکه ابر غباری است که خوشه در حال عبور از آن است.

پروین در فرهنگ‌های بسیاری حضور دارد. در ایران آن را «پروین» یا «ثریا» می‌نامند و در ادبیات فارسی نماد زیبایی و دسترس‌ناپذیری است. این خوشه در فهرست اجرام مسیه نیز ثبت است.

پرسش‌های رایج

### خوشه پروین چیست؟
خوشهٔ پروین خوشه‌ای از ستارگان جوان و آبی در صورت فلکی ثور است که حدود ۴۴۰ سال نوری از زمین فاصله دارد.

### چند ستاره از پروین با چشم دیده می‌شود؟
بیشتر مردم شش یا هفت ستاره را می‌بینند. در آسمان تاریک، افراد با دید تیز تا ۹ یا ۱۴ ستاره را شمرده‌اند.

### پروین کی در آسمان دیده می‌شود؟
پروین در نیمکرهٔ شمالی بیشتر از پاییز تا بهار، به‌ویژه در شب‌های زمستان، به‌خوبی دیده می‌شود.

### خوشهٔ پروین چند سال دارد؟
خوشهٔ پروین حدود ۱۰۰ تا ۱۲۵ میلیون سال سن دارد و ستارگانش جوان‌اند.