دبران Aldebaran

دبران (Aldebaran) ستاره‌ای غول نارنجی است که از زمین به رنگ نارنجی روشن دیده می‌شود. نامش از عربی «الدبران» به معنی «پیرو» است، چون در آسمان پس از خوشهٔ پروین طلوع می‌کند و گویی آن را دنبال می‌کند. در زبان‌های اروپایی آن را «چشم گاو» نیز می‌نامند.

ویژگی‌های فیزیکی

دبران ستاره‌ای از رده‌بندی طیفی K5 III است؛ یعنی ستاره‌ای غول پس از دوران رشتهٔ اصلی که هیدروژن هستهٔ خود را مصرف کرده و منبسط شده است. قطرش حدود ۴۴ برابر خورشید و درخشندگی‌اش چند صد برابر خورشید است. این ستاره به‌ظاهر بسیار نزدیک به خوشهٔ ستاره‌ای هیادس دیده می‌شود، اما در واقع عضو آن نیست و بسیار نزدیک‌تر به ماست.

چگونه دبران را در آسمان ببینیم؟

دبران از پرنورترین ستاره‌های آسمان است و در فهرست درخشان‌ترین ستارگان جای می‌گیرد. برای پیدا کردنش، سه ستارهٔ کمربند شکارچی را به سمت راست و بالا امتداد دهید تا به ستارهٔ نارنجی‌رنگی برسید. چون نزدیک دایرةالبروج است، ماه گاهی آن را می‌پوشاند و این رخداد «اختفا» نام دارد.

دبران و فضاپیماها

پایونیر ۱۰ در راستایی حرکت می‌کند که تقریباً به سوی دبران است. ارتباط با این فضاپیما در سال ۲۰۰۳ قطع شد و بسیار دور از آن ستاره، میلیون‌ها سال زمان لازم است تا به همسایگی‌اش برسد.

پرسش‌های رایج

### دبران چه ستاره‌ای است؟
دبران غولی نارنجی و درخشان‌ترین ستارهٔ صورت فلکی گاو است که حدود ۶۵ سال نوری از ما فاصله دارد.

### دبران چرا نارنجی دیده می‌شود؟
دبران ستاره‌ای غول است با سطح نسبتاً سرد، حدود ۴۰۰۰ کلوین، و به همین دلیل نور آن بیشتر نارنجی است.

### آیا دبران عضو خوشهٔ هیادس است؟
نه. دبران جلوی خوشهٔ هیادس دیده می‌شود، اما بسیار نزدیک‌تر از آن است و تنها در راستای دید با آن هم‌امتداد است.

### دبران را چگونه پیدا کنیم؟
با امتداد دادن سه ستارهٔ کمربند شکارچی به سمت بالا و راست می‌توان دبران را پیدا کرد.