دانشنامهدانشمند
شارل مسیه Charles Messier
شارل مسیه اخترشناس فرانسوی سدهٔ هجدهم بود که برای پرهیز از اشتباه گرفتن اجرام مهآلود با دنبالهدارها فهرستی از ۱۱۰ جرم ساخت؛ فهرست مسیه امروز مشهورترین فهرست رصدی آماتورهاست.
شارل مسیه (۱۷۳۰–۱۸۱۷) اخترشناسی فرانسوی بود که عمرش را به جستوجوی دنبالهدارها گذراند. او ناخواسته کاتالوگی ساخت که قرنها پس از مرگش هنوز پایهٔ رصد آسمان است.
## مسیه که بود؟
او در رصدخانهٔ نیروی دریایی فرانسه در پاریس کار میکرد و در طول زندگیاش ۱۳ دنبالهدار کشف کرد. پادشاه لویی پانزدهم به او لقب «راسوی دنبالهدارها» (Furet des Comètes) داده بود. مسیه رصدگری بسیار دقیق بود و بیشتر وقت خود را صرف ردیابی دنبالهدارها میکرد.
## فهرست مسیه چگونه پدید آمد؟
هنگام جستوجوی دنبالهدارها، مسیه بارها به لکههای مهآلود ثابتی برمیخورد که دنبالهدار نبودند. او برای آنکه خودش و دیگران را گمراه نکنند، این اجرام را فهرست کرد. نخستین نسخه در ۱۷۷۱ شامل ۴۵ جرم منتشر شد و نسخهٔ نهایی ۱۱۰ جرم دارد، که مسیه و همکارش پیر مشن ۱۰۳ تای آنها را ثبت کردند و بقیه را بعدها افزودند. نخستین جرم آن سحابی خرچنگ است که در ۱۷۵۸ دید.
## فهرست چه چیزهایی دارد؟
این فهرست از انواع گوناگون شگفتیهای آسمان است: سحابی شکارچی (M42)، کهکشان آندرومدا (M31)، خوشهٔ پروین (M45) و بسیاری خوشههای ستارهای و کهکشان دیگر. بسیاری از رصدگران آماتور «ماراتن مسیه» را در یک شب برگزار میکنند و همهٔ ۱۱۰ جرم را در یک شب مییابند.
## میراث مسیه
مسیه خودش فهرست را فقط ابزاری برای دنبالهدارجویی میدانست و گمان نمیکرد روزی راهنمای رصدگران شود. امروز نامهایی چون M13 و M31 در زبان نجومی عمومی جا افتادهاند. فهرستهای بعدی، مانند فهرست NGC، دامنهٔ رصد را بسیار گستردهتر کردند، اما فهرست مسیه همچنان نخستین گام بیشتر رصدگران مبتدی است. تلسکوپهای کوچک و حتی دوربین دوچشمی برای دیدن بیشتر آنها کافی است.
## پرسشهای رایج
### شارل مسیه که بود؟
شارل مسیه اخترشناسی فرانسوی بود که ۱۳ دنبالهدار کشف کرد. او فهرست معروف اجرام مسیه را ساخت.
### فهرست مسیه چند جرم دارد؟
فهرست مسیه ۱۱۰ جرم دارد. شامل سحابی، خوشهٔ ستارهای و کهکشان است.
### چرا مسیه این فهرست را ساخت؟
چون میخواست اجرام مهآلود ثابت را از دنبالهدارها جدا کند. فهرست او ابزاری برای پرهیز از اشتباه رصدی بود.
### آیا مسیه خودش همهٔ اجرام فهرست را کشف کرد؟
نه، او فقط بخشی از آنها را کشف کرد. بقیه را رصدگران پیش و پس از او دیده بودند.