تریتون Triton

تریتون بزرگ‌ترین قمر نپتون است و ویلیام لاسل، ستاره‌شناس انگلیسی، آن را تنها ۱۷ روز پس از کشف خود نپتون در سال ۱۸۴۶ دید. قطرش حدود ۲۷۱۰ کیلومتر است و در مدتی حدود ۵٫۹ روز به‌دور سیاره می‌گردد.

چرا تریتون مدار وارونه دارد؟

بیشتر قمرهای بزرگ منظومهٔ شمسی در همان جهتی دور سیاره می‌گردند که سیاره به‌دور خود می‌چرخد. تریتون برخلاف آن‌ها مداری پس‌گرد دارد. این نشان می‌دهد که تریتون همراه نپتون شکل نگرفته است. فرضیهٔ پذیرفته‌شده این است که تریتون از کمربند کایپر آمده و نپتون آن را به دام انداخته است. شباهتش به پلوتون از نظر ترکیب و اندازه نیز با همین فرضیه سازگار است.

سطح و جو تریتون چگونه است؟

سطح تریتون بسیار سرد است، حدود ۳۸ کلوین یا منفی ۲۳۵ درجهٔ سلسیوس، و از یخ نیتروژن و آب و دی‌اکسیدکربن پوشیده شده است. فضاپیمای وویجر ۲ در سال ۱۹۸۹ از آن گذشت و دید که سطحش جوان و با دهانه‌های اندک است، چون فعالیت‌های زمین‌شناختی آن را بازسازی می‌کنند. بخشی از آن «زمین خربزه‌ای» (کانتالوپ) نام دارد. وویجر همچنین ستون‌های تیره‌ای از گاز نیتروژن را دید که از چشمه‌های گرمایی بیرون می‌زدند؛ از معدود نمونه‌های آتشفشان یخی فعال شناخته‌شده. جو نازکی از نیتروژن هم دارد که فشارش بسیار کمتر از هزارم جو زمین است.

سرنوشت تریتون

مدار تریتون به‌دلیل نیروهای کشندی به‌آهستگی نزدیک‌تر می‌شود. پس از چند میلیارد سال، ممکن است به حد روش برسد و متلاشی شود و حلقه‌ای تازه برای نپتون بسازد.

پرسش‌های رایج

### تریتون قمر کدام سیاره است؟
تریتون بزرگ‌ترین قمر نپتون است.

### چرا تریتون در جهت وارونه می‌گردد؟
چون تریتون احتمالاً جسمی از کمربند کایپر بوده که نپتون آن را به دام انداخته است و به همین دلیل مدارش پس‌گرد است.

### آیا تریتون آتشفشان دارد؟
وویجر ۲ ستون‌هایی از گاز و غبار را روی تریتون دید که احتمالاً از چشمه‌های یخی بیرون می‌زنند و آتشفشان‌های یخی نامیده می‌شوند.