دانشنامهجرم آسمانی
کمربند کایپر Kuiper belt
کمربند کایپر ناحیهای دیسکمانند از اجرام یخی در بیرون مدار نپتون است، از حدود ۳۰ تا ۵۰ واحد نجومی از خورشید، که پلوتون، هاومیا و ماکیماکی در آناند.
کمربند کایپر بخشی از منظومهٔ شمسی بیرونی است که پس از نپتون آغاز میشود. اجرام آن از یخ آب، متان و آمونیاک ساخته شدهاند و باقیماندهٔ شکلگیری سیارهها هستند. نامش از ژرار کایپر گرفته شده، هرچند کنث ادجورث هم پیشتر وجود چنین ناحیهای را پیشنهاد داده بود.
کمربند کایپر چگونه کشف شد؟
نخستین جرم پس از پلوتون در ۱۹۹۲ به دست دیوید جویت و جین لو کشف شد. از آن زمان هزاران جرم یافت شده است. در ۲۰۰۶ پلوتون به ردهٔ سیارههای کوتوله رفت، چون مدارش را از اجرام دیگر پاک نکرده است؛ اریس نیز تقریباً هماندازهٔ آن است. هاومیا و ماکیماکی هم از همین ناحیهاند.
کمربند کایپر چه ویژگیهایی دارد؟
- در حدود ۳۰ تا ۵۰ واحد نجومی از خورشید
- شامل «پلوتینو»ها (در تشدید ۲ به ۳ با نپتون) و اجرام کلاسیک
- منبع بسیاری از دنبالهدارهای کوتاهدوره (بیشتر از راه دیسک پراکنده)
دیسک پراکنده با آن همپوشانی دارد و ابر اورت بسیار فراتر از آن است.
کاوش کمربند کایپر
نیو هورایزنز در ۲۰۱۵ از پلوتون و در ژانویهٔ ۲۰۱۹ از آراکوث گذشت، جرمی دوقسمتی و بسیار قدیمی که آغاز شکلگیری جرمها را نشان میدهد. فضاپیماهای پایونیر ۱۰ و وویجر نیز از آن گذر کردند.
پرسشهای رایج
### کمربند کایپر چیست؟
کمربند کایپر ناحیهای از اجرام یخی پشت مدار نپتون است که پلوتون هم جزو آن است.
### کمربند کایپر چقدر از خورشید دور است؟
کمربند کایپر از حدود ۳۰ تا ۵۰ واحد نجومی از خورشید گسترده است.
### کمربند کایپر چه فرقی با کمربند سیارکها دارد؟
کمربند سیارکها میان مریخ و مشتری است و سنگی و فلزی؛ کمربند کایپر بسیار دورتر و یخی است.
### چهکسی کمربند کایپر را کشف کرد؟
نخستین جرم کمربند کایپر پس از پلوتون در ۱۹۹۲ توسط دیوید جویت و جین لو یافت شد.
فکت علمی
دانستنیها
- ۱ فروردین ۱۴۰۴بازماندهٔ تشکیل منظومهکمربند کایپر فراتر از مدار نپتون است و بیشتر از اجرام کوچک و بازماندههای دوران شکلگیری منظومهٔ شمسی ساخته شده؛ اجرام یخیاش، از جمله پلوتو، از همین مواد نخستیناند.
- ۲۲ آبان ۱۴۰۳پلوتو و کمربند کایپرپلوتو سیارهٔ کوتولهای در کمربند کایپر است، حلقهای از اجرام ورای مدار نپتون؛ مثل بیشتر اجرام این کمربند، بیشتر از یخ و سنگ ساخته شده است.
- ۸ مهر ۱۴۰۳کمربند کایپرکمربند کایپر دیسکی در منظومهٔ شمسی بیرونی است که از مدار نپتون، در ۳۰ واحد نجومی، تا حدود ۵۰ واحد نجومی از خورشید کشیده شده و بیشتر اجرامش از مواد یخزدهٔ فرار ساخته شدهاند.
- ۹ مرداد ۱۴۰۳پلوتو در کمربند کایپرپلوتو در کمربند کایپر جای دارد و از نظر حجم بزرگترین جرم شناختهشدهٔ فراسوی نپتون است. فضاپیمای نیوهورایزنز در ژوئیهٔ ۲۰۱۵ از کنارش گذشت و تنها فضاپیمایی است که تاکنون پلوتو را مستقیم کاویده است.
- ۷ تیر ۱۴۰۳کمربند کایپر و پلوتونپلوتون در کمربند کایپر، ناحیهٔ یخی و سنگی پشت مدار نپتون، جای دارد.