دانشنامهدانشمند
ورا روبین Vera Rubin
ورا روبین (۱۹۲۸–۲۰۱۶) اخترشناس آمریکایی بود که با سنجش سرعت چرخش کهکشانها از مهمترین شواهد وجود ماده تاریک را فراهم کرد.

ورا کوپر روبین در فیلادلفیا به دنیا آمد و از کودکی به آسمان شب علاقه داشت. او در کالج واسار نجوم خواند و سپس در دانشگاه کرنل و جورجتاون ادامه داد. بیشتر دوران کاریاش را در مؤسسهٔ کارنگی در واشینگتن گذراند.
## ورا روبین چه کشفی کرد؟
روبین در دههٔ ۱۹۷۰ همراه با کنت فورد از طیفنگار حساسی برای اندازهگیری سرعت چرخش ستارهها و گازهای کهکشانهای مارپیچی استفاده کرد، از جمله کهکشان آندرومدا. انتظار میرفت ستارههای دورتر از مرکز کندتر بگردند، اما سرعتشان تقریباً ثابت میماند. این «منحنیهای چرخش تخت» یعنی کهکشانها جرم بیشتری از آنچه میبینیم دارند، و مادهای نادیدنی، همان ماده تاریک، آنها را کنار هم نگه میدارد.
## چالشها و جایگاه
روبین در دورانی کار میکرد که زنان کمی در نجوم رصدی بودند؛ برای مثال تا مدتها زنان اجازه نداشتند از برخی تلسکوپها استفاده کنند و او از نخستین زنانی بود که در رصدخانهٔ پالومار رصد کرد. او تا پایان عمر از حضور زنان در علم حمایت میکرد. مدال ملی علوم آمریکا (۱۹۹۳) و مدال طلای انجمن سلطنتی نجوم (۱۹۹۶) از افتخارات او بود.
## میراث روبین
رصدخانه ورا روبین در شیلی به افتخار او نامگذاری شد. این رصدخانه با دوربینی عظیم، آسمان جنوب را بهطور پیوسته برای بررسی ماده تاریک و رویدادهای گذرا پایش میکند. کار او ایدههایی را که فریتس تسویکی پیشتر مطرح کرده بود تقویت کرد و کیهانشناسی را دگرگون ساخت.
## پرسشهای رایج
### ورا روبین چه کسی بود؟
ورا روبین اخترشناس آمریکایی بود که با اندازهگیری حرکت ستارهها در کهکشانها شواهد محکمی برای وجود ماده تاریک ارائه کرد.
### منحنی چرخش کهکشان چیست؟
منحنی چرخش نموداری از سرعت گردش ستارهها در برابر فاصلهشان از مرکز کهکشان است. در کهکشانهای واقعی این منحنی در فاصلههای دور تخت میماند، برخلاف پیشبینی بر پایهٔ ماده دیدنی.
### آیا ورا روبین جایزهٔ نوبل گرفت؟
نه، روبین نوبل نگرفت، هرچند بسیاری از اخترشناسان کار او را شایستهٔ آن میدانستند. او افتخارات دیگری مانند مدال ملی علوم و مدال طلای انجمن سلطنتی نجوم گرفت.
### رصدخانه ورا روبین چه میکند؟
این رصدخانه آسمان جنوب را هر چند شب یک بار با دوربینی بسیار بزرگ تصویربرداری میکند تا تغییرات آسمان، ماده تاریک و اجرام گذرا را بررسی کند.
تصویر روز ناسا
سلفی در خطالرأس ورا روبین۱۱ مهر ۱۴۰۵