صورت فلکی سنبله Virgo (constellation)

صورت فلکی سنبله (Virgo) یا دوشیزه در آسمان بهار دیده می‌شود. در نقشه‌های قدیمی، زنی بالدار با خوشه‌ای گندم در دست است و ستارهٔ اسپیکا همان خوشهٔ گندم را نشان می‌دهد. این صورت فلکی از نظر وسعت در رتبهٔ دوم میان ۸۸ صورت فلکی رسمی قرار دارد و تنها از شجاع (هیدرا) کوچک‌تر است.

ستاره‌ها و اجرام مهم سنبله

اسپیکا (آلفا سنبله) درخشان‌ترین ستارهٔ آن است و حدود ۲۵۰ سال نوری از ما فاصله دارد. سنبله جایگاه خوشهٔ دوشیزه هم هست؛ خوشه‌ای کهکشانی با هزار و چند صد کهکشان در فاصلهٔ حدود ۵۴ میلیون سال نوری که یکی از نزدیک‌ترین خوشه‌های کهکشانی به ماست. مسیه ۸۷ که نخستین سیاه‌چاله‌اش در تصویری مستقیم دیده شد، در همین خوشه قرار دارد. نخستین اختروش شناخته‌شده، 3C 273، هم در سنبله است.

سنبله و سال ستاره‌ای

خورشید حدود ۲۵ شهریور تا ۸ آبان از پیش‌زمینهٔ سنبله می‌گذرد. جالب است که نقطهٔ اعتدال پاییزی، یعنی جایی که خورشید در آغاز پاییز از استوای سماوی می‌گذرد، امروز در همین صورت فلکی قرار دارد.

چگونه سنبله را پیدا کنیم؟

از دستهٔ ملاقهٔ دب اکبر قوسی بکشید که به ارکتوروس برسد و از آنجا همان قوس را تا ستارهٔ اسپیکا ادامه دهید. در رصد آماتوری این مسیر را با عبارت «قوس تا ارکتوروس، شتاب تا اسپیکا» به یاد می‌سپارند.

پرسش‌های رایج

### اسپیکا چه ستاره‌ای است؟
اسپیکا روشن‌ترین ستارهٔ صورت فلکی سنبله است و در واقع دو ستارهٔ آبی بسیار داغ و نزدیک به هم است که در حدود چهار روز به دور یکدیگر می‌گردند.

### سنبله از ایران چگونه دیده می‌شود؟
سنبله از اواخر زمستان تا میانهٔ تابستان در آسمان شب ایران دیده می‌شود و بهترین زمانش حدود اردیبهشت است که در جنوب آسمان بلند و کاملاً دیدنی است.

### چرا سنبله این‌قدر بزرگ است؟
مرز صورت‌های فلکی را اتحادیهٔ بین‌المللی ستاره‌شناسی در دههٔ ۱۹۳۰ مشخص کرد و ناحیهٔ سنبله از قدیم گسترده بود. بزرگی آن به تعداد ستاره‌ها ربطی ندارد و فقط وسعت تکه‌ای از آسمان است.

### آیا سنبله همان برج سنبله است؟
نه دقیقاً. برج سنبله در طالع‌بینی بخشی ۳۰ درجه‌ای از دایرةالبروج است ولی صورت فلکی سنبله گروهی واقعی از ستارگان با مرزهای نامنظم است. برای جزئیات به تفاوت نجوم و طالع‌بینی نگاه کنید.