صورتهای فلکیVirgo
صورت فلکی سنبله
سنبله از بزرگ‌ترین صورتهای فلکی آسمان و یکی از صورتهای مسیر خورشید است. نام فارسی آن «خوشه» است و پرنورترین ستاره‌اش، سماک اعزل، همان خوشهٔ گندم در دست دوشیزه‌ای است که در آسمان نشسته. سنبله خانهٔ خوشهٔ کهکشانی سنبله است، گروهی از هزار کهکشان و بیشتر در فاصله‌ای بسیار دور، که بسیاری از آنها در فهرست مسیه آمده‌اند. یکی از آنها، ام۸۷، نخستین کهکشانی بود که سیاهچالهٔ مرکزی‌اش در سال ۲۰۱۹ تصویربرداری شد.
- در صورالکواکب صوفی: العذراء
- نام‌های دیگر: عذرا، دوشیزه، خوشه
- بر مسیر خورشید (منطقةالبروج)
- بهترین زمان دیدن
- شب‌های خرداد، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۱٬۲۹۴ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۲ از ۸۸
- ستاره‌های پیدا با چشم
- ۹۸ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۲۳° جنوبی تا ۱۴° شمالی
ستارهها
پرنورترین ستاره‌های سنبله
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| سماک اعزل (Spica) | α Virginis | ۰٫۹۸ |
| Porrima | γ Virginis | ۲٫۷۴ |
| Vindemiatrix | ε Virginis | ۲٫۸۵ |
| Heze | ζ Virginis | ۳٫۳۸ |
| Minelauva | δ Virginis | ۳٫۳۹ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در سنبله
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M49کهکشانقدر ۸٫۴
- M58کهکشانقدر ۹٫۸
- M59کهکشانقدر ۹٫۸
- M60کهکشانقدر ۸٫۸
- M61کهکشانقدر ۹٫۷
- M84کهکشانقدر ۹٫۳
- M86کهکشانقدر ۹٫۲
- M87کهکشانقدر ۸٫۶
- M89کهکشانقدر ۹٫۸
- M90کهکشانقدر ۹٫۵
- M104کهکشان کلاه مکزیکی کهکشانقدر ۸٫۳
داستان نام
در اسطوره‌های یونانی، دوشیزهٔ آسمان را گاه با دمتر، الههٔ کشاورزی، یا دخترش پرسفونه یکی می‌دانستند و گاه با آسترآیا، الههٔ عدالت، که در پایان عصر زرین از زمین رفت و به آسمان پیوست. صوفی این صورت را «العذراء» نامیده است. در سنت ایرانی نام «خوشه» و «سنبله» برای آن رایج بوده و با خرمن و فصل برداشت پیوند دارد. این‌ها داستان‌هایی‌اند که مردم از شکل ستارهها ساخته‌اند، نه چیزی که در خود ستارهها باشد.
چطور پیدایش کنیم
بهترین زمان دیدنش خرداد است. دستهٔ دب اکبر را در شمال بیابید و انحنای آن را دنبال کنید تا به سماک رامح، ستارهٔ نارنجی عوا، برسید. همان خط را با همان انحنا به سمت جنوب ادامه دهید تا به ستارهٔ آبی‌سفید سماک اعزل برسید. سنبله وسیع است و در خاور اسد و بالای کلاغ قرار دارد. دیدن خوشهٔ کهکشانی آن به تلسکوپ و آسمان تاریک نیاز دارد.
پرسش‌های رایج
سماک اعزل کدام ستاره است؟
سماک اعزل پرنورترین ستارهٔ صورت فلکی سنبله است و رنگ آن سفید مایل به آبی است. نامش یعنی «سماک بیسلاح»، برای تفاوت با سماک رامح، ستارهٔ نارنجی عوا. برای پیدا کردنش از انحنای دستهٔ دب اکبر تا سماک رامح بروید و از آنجا به جنوب ادامه دهید.
سنبله با برج سنبله فرق دارد؟
صورت فلکی سنبله همان صورتی است که در سنت به نام برج سنبله خوانده میشود، اما برج سنبله در طالعبینی با ستارهها در آسمان یکی نیست. خورشید از اواخر شهریور تا اوایل آبان در پسزمینهٔ آن دیده میشود. ستارگان سرنوشت آدمی را تعیین نمیکنند.
خوشهٔ کهکشانی سنبله چیست؟
گروهی بزرگ از هزاران کهکشان است که در جهت صورت سنبله و صورتهای مجاور قرار دارد. بسیاری از کهکشانهای مسیه، مثل ام۸۷ و ام۱۰۴، به آن مربوطاند. دیدن آنها با تلسکوپ و در آسمان تاریک ممکن است، اما با چشم غیرمسلح دیده نمیشوند.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آنها را نشان میدهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۱۰٫۶ میلیمتر در میانگین استان.