صورتهای فلکیAquarius
صورت فلکی دلو
دلو صورت فلکی بزرگ و کمنوری در آسمان پاییز است که شکل مردی را دارد که از کوزهای آب میریزد. ستارههایش پرنور نیستند و شکل برجستهای هم ندارند، ولی گروه کوچک و مشهور «کوزهٔ آب» در آن دیده میشود و در آسمان تاریک جلب توجه میکند. چند بارش شهابی سالانه از این بخش آسمان میآیند و خورشید در اواخر زمستان از آن میگذرد. دلو در کنار جدی و حوت در بخش «آبهای» آسمان جا دارد.
- در صورالکواکب صوفی: ساکب الماء
- بر مسیر خورشید (منطقةالبروج)
- بهترین زمان دیدن
- شبهای مهر، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۹۸۰ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۱۰ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۹۹ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۲۵° جنوبی تا ۳° شمالی
ستارهها
پرنورترین ستارههای دلو
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را میبیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| سعدالسعود (Sadalsuud) | β Aquarii | ۲٫۹۰ |
| سعدالملک (Sadalmelik) | α Aquarii | ۲٫۹۵ |
| Skat | δ Aquarii | ۳٫۲۷ |
| Sadaltager | ζ1 Aquarii | ۳٫۶۵ |
| — | c2 Aquarii | ۳٫۶۸ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در دلو
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M2خوشهٔ کرویقدر ۶٫۵
- M72خوشهٔ کرویقدر ۹٫۴
- M73گروه ستارهقدر ۱۰٫۰
داستان نام
یونانیان دلو را با گانیمد یکی میدانستند، جوانی زیبا که زئوس او را ربود تا ساقی خدایان شود. روایت دیگر آن را به دوکالیون پیوند میدهد که در طوفان بزرگ جان به در برد. پیش از آنان، در بابل نیز این بخش آسمان با آب و باران پیوند داشت. عبدالرحمان صوفی در «صور الکواکب الثابته» آن را «ساکب الماء»، یعنی آبریز، نامیده است. نام دلو در عربی به معنی سطلی است که با آن از چاه آب میکشند و در فارسی هم به همین معنی رایج شده است.
چطور پیدایش کنیم
دلو در جنوب «چهارضلعی اسب بالدار» و در شرق جدی جا دارد. بهترین زمانش شبهای مهر است که در جنوب آسمان بالا میآید. پیش از هر چیز ستارهٔ پرنور ماهی جنوبی را در پایین، نزدیک افق جنوبی پیدا کنید؛ دلو درست بالای آن است. چون ستارههایش کمنورند، در شهر دیدنش دشوار است و در شبی تاریک و بیماه یا با دوربین دوچشمی بهتر پیدا میشود. نقشهٔ آسمان هم راهنمای خوبی برای شمردن ستارههای کوزه است.
پرسشهای رایج
صورت فلکی دلو کجاست؟
دلو در آسمان پاییز، جنوب چهارضلعی اسب بالدار و شرق جدی قرار دارد. ستارههای آن کمنورند و برای دیدنش به آسمان تاریک نیاز است. بهترین زمان دیدنش شبهای مهر است که در جنوب آسمان بالا میآید. با دوربین دوچشمی چند خوشهٔ ستارهای در محدودهٔ آن دیده میشود.
دلو چه ربطی به طالعبینی دارد؟
دلو یکی از صورتهایی است که خورشید در طول سال از آنها میگذرد و خورشید در اواخر زمستان در آن است. ولی ستارهها سرنوشت کسی را تعیین نمیکنند و طالعبینی علم نیست. آنچه در آسمان میبینید فقط ستارههایی است که بسیار از ما دورند و بر شخصیت یا آیندهٔ ما اثری ندارند.
معنی نام دلو چیست؟
دلو در عربی به معنی سطل و ظرف آبکشی است و نام فارسی از همان گرفته شده است. یونانیان این صورت را ساقی خدایان، گانیمد، میدانستند و عبدالرحمان صوفی در «صور الکواکب الثابته» آن را «ساکب الماء»، یعنی آبریز، نامید.
همفصل
در همین شبها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی میکند چگونه این ساخ…
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آنها را نشان میدهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…

