صورت‌های فلکیCepheus
صورت فلکی قیفاووس
قیفاووس صورت فلکی شمالی و کم‌نوری است که شکل خانهای یا پنج‌ضلعی کشیده را دارد و بین ذاتالکرسی، ماکیان و ستارهٔ قطبی جا گرفته. ستارههای آن پرنور نیستند، ولی شکلش در آسمان تاریک جلب توجه می‌کند. از نظر ستاره‌شناسی مهم است: ستارهٔ دلتا قیفاووس نمونهٔ اولیهٔ ستارگان قیفاووسی است که نورشان با نظمی تکرارشونده کم و زیاد میشود و برای اندازه‌گیری فاصلهٔ کهکشانها به کار میروند. بخش بزرگی از آن در شمال و مرکز ایران هرگز غروب نمیکند.
- در صورالکواکب صوفی: قیفاوس
- بهترین زمان دیدن
- شبهای مهر، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۵۸۸ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۲۷ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۹۵ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۵۳° شمالی تا ۸۹° شمالی
ستارهها
پرنورترین ستارههای قیفاووس
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| Alderamin | α Cephei | ۲٫۴۵ |
| Errai | γ Cephei | ۳٫۲۱ |
| Alfirk | β Cephei | ۳٫۲۳ |
| — | ζ Cephei | ۳٫۳۹ |
| Kabalfird | η Cephei | ۳٫۴۱ |
داستان نام
در اسطوره‌های یونانی، قیفاووس پادشاه اتیوپی، همسر کاسیوپیا و پدر آندرومدا بود. هنگامی که هیولای دریایی به کشورش حمله کرد، دخترش را برای آرام کردن آن به صخره‌ای زنجیر کردند تا پرسئوس او را رهانید. به همین دلیل چند صورت فلکی آسمان پاییز، ذاتالکرسی، قیفاووس، آندرومدا، برساوش و قیطس، به یک داستان وابسته‌اند. عبدالرحمان صوفی این صورت را «قیفاوس» نامیده است.
چطور پیدایش کنیم
قیفاووس را از ذاتالکرسی پیدا کنید: «دبلیو» آن را در شمال آسمان ببینید و کنار آن، به خانهٔ کشیده‌ای از ستارهها بنگرید که سقفش به سمت ستارهٔ قطبی است. بهترین زمانش شبهای مهر است که بالای شمال آسمان دیده میشود. ماکیان در جنوب آن قرار دارد. چون ستاره‌هایش پرنور نیستند، به آسمان نسبتاً تاریک نیاز دارید و نقشهٔ آسمان راهنمای خوبی است.
پرسش‌های رایج
قیفاووس کجای آسمان است؟
قیفاووس در شمال آسمان، میان ذاتالکرسی، ماکیان و ستارهٔ قطبی، جا دارد و شکلش مانند خانهای کشیده است. بیشتر آن از شمال و مرکز ایران هرگز غروب نمیکند. بهترین زمان دیدنش شبهای مهر است که در شمال آسمان بالا میآید.
دلتا قیفاووس چه ستارهای است؟
دلتا قیفاووس ستارهای متغیر است که نورش در دورهای چند روزه بهطور منظم کم و زیاد میشود و ستارهشناسان بسیاری از ستارههای همانند آن را به نام «قیفاووسی» میشناسند. این ستارهها برای سنجش فاصلهٔ کهکشانها به کار میروند و جان گودرایک آن را در سدهٔ هجدهم بررسی کرد.
ستارهٔ قطبی روزی در قیفاووس خواهد بود؟
بله، در هزارههای آینده. محور زمین بهآهستگی میچرخد و جای قطب آسمان در طول هزاران سال جابهجا میشود. حدود سال ۷۵۰۰ میلادی، ستارهای در قیفاووس، با نام فرنگی آلدرامین، نزدیک قطب خواهد بود. این جابهجایی در چرخهای حدود ۲۶ هزارسالهٔ حرکت محور زمین رخ میدهد.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آنها را نشان میدهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۱۰٫۶ میلیمتر در میانگین استان.
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…