صورت‌های فلکیCapricornus
صورت فلکی جدی
جدی صورت فلکی نسبتاً کم‌نوری در آسمان پاییز است که شکل کلی‌اش مثلث یا لبخندی بزرگ را دارد و میان دلو و قوس جا گرفته. در نقشه‌های قدیمی آن را بزی با دم ماهی می‌کشیدند. ستارههایش همه کمنورند، ولی چون در جنوب آسمان قرار دارد و از آن خورشید میگذرد، از قدیم شناخته بوده است. مدار رأسالجدی روی زمین به نام همین صورت است و خورشید در میانهٔ زمستان از آن میگذرد.
- در صورالکواکب صوفی: الجدی
- بر مسیر خورشید (منطقةالبروج)
- بهترین زمان دیدن
- شبهای مهر، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۴۱۴ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۴۰ از ۸۸
- ستاره‌های پیدا با چشم
- ۴۸ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۲۸° جنوبی تا ۹° جنوبی
ستارهها
پرنورترین ستاره‌های جدی
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| ذنب‌الجدی (Deneb Algedi) | δ Capricorni | ۲٫۸۵ |
| سعد الذابح (Dabih) | β Capricorni | ۳٫۰۵ |
| Algedi | α2 Capricorni | ۳٫۵۸ |
| Nashira | γ Capricorni | ۳٫۶۹ |
| Yen | ζ Capricorni | ۳٫۷۷ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در جدی
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M30خوشهٔ کرویقدر ۷٫۵
داستان نام
یونانیان جدی را بز دریایی می‌نامیدند که نیمی بز و نیمی ماهی است و آن را با پان، خدای چوپانان، پیوند می‌دادند: وقتی غول تایفون به خدایان حمله کرد، پان خود را به آب انداخت و دمش ماهی شد. شکل بز با دم ماهی در بابل هم پیشینه دارد و خدای آب‌ها با آن نمایش داده می‌شد. عبدالرحمان صوفی در «صور الکواکب الثابته» این صورت را «الجدی» نامیده است.
چطور پیدایش کنیم
جدی را در شبهای مهر در جنوب آسمان جست‌وجو کنید: از نسر طائر در عقاب به سمت جنوبشرق بیایید. ستاره‌های آن مثلث بزرگ و کم‌نوری می‌سازند که بدون دوربین کمی دشوار است. دلو در شرق آن و ستارهٔ پرنور ماهی جنوبی در جنوبشرق آن، نزدیک افق، است. آسمان تاریک و بیماه و نقشهٔ آسمان به شما کمک می‌کند ستاره‌های دم و سر آن را پیدا کنید.
پرسش‌های رایج
جدی چه ربطی به برج جدی دارد؟
جدی یکی از صورتهایی است که خورشید در طول سال از آنها میگذرد و خورشید در میانهٔ زمستان در آن است. اما ستارهها سرنوشت کسی را تعیین نمیکنند و طالعبینی علم نیست؛ آنچه میبینید ستارههایی است که بسیار از ما دورند.
مدار رأسالجدی چیست؟
مدار رأسالجدی مداری روی زمین است که در انقلاب زمستانی خورشید در نیمروز درست بالای سر است. در دوران باستان خورشید در آن زمان در صورت جدی بود، برای همین این نام را گرفت. امروز بر اثر تغییر آهستهٔ محور زمین، انقلاب زمستانی در صورت قوس رخ میدهد.
جدی از ایران دیده میشود؟
بله، جدی از سراسر ایران دیده میشود و بهترین زمانش شبهای مهر است که در جنوب آسمان بالا میآید. ستارههایش کمنورند و در شهرهای روشن بهسختی پیدا میشوند. در آسمانی تاریک و بیماه شکل مثلثیاش پیداست. برای پیدا کردنش افق جنوبی را بیمانع و آسمان را تاریک انتخاب کنید و از نسر طائر به سمت جنوبشرق بیایید.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی می‌کند چگونه این ساخ…
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…
اگر چنین می‌شد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…