صورت‌های فلکیCancer
صورت فلکی سرطان
سرطان کم‌نورترین صورت فلکی از ۱۲ صورتی است که خورشید در طول سال از آن‌ها می‌گذرد و میان جوزا و اسد جا دارد. ستارههایش کمنورند، ولی در میان آن‌ها گروه درخشانی هست که با نام «کندو» یا آخور (پرسپه) شناخته میشود و در آسمان تاریک مثل لکهٔ مه‌آلودی دیده میشود. خورشید در تابستان از آن می‌گذرد و مدار رأسالسرطان روی زمین به همین نام است. این نام یادگار دوران باستان است، چون اکنون انقلاب تابستانی در صورت ثور رخ میدهد.
- در صورالکواکب صوفی: السرطان
- نام‌های دیگر: خرچنگ
- بر مسیر خورشید (منطقةالبروج)
- بهترین زمان دیدن
- شبهای اسفند، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۵۰۶ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۳۱ از ۸۸
- ستاره‌های پیدا با چشم
- ۴۹ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۷° شمالی تا ۳۳° شمالی
ستاره‌ها
پرنورترین ستاره‌های سرطان
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| Tarf | β Cancri | ۳٫۵۳ |
| Asellus Australis | δ Cancri | ۳٫۹۴ |
| Zubanah | ι Cancri | ۴٫۰۳ |
| Acubens | α Cancri | ۴٫۲۶ |
| Asellus Borealis | γ Cancri | ۴٫۶۶ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در سرطان
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M44خوشهٔ کندو خوشهٔ بازقدر ۳٫۱
- M67خوشهٔ بازقدر ۶٫۹
داستان نام
در اسطوره‌های یونانی، سرطان خرچنگ غول‌پیکری بود که هرا، ملکهٔ خدایان، فرستاد تا هراکلس را هنگام نبرد با هیدرا، مار آبی چندسر، آزار دهد. هراکلس خرچنگ را با پا له کرد، ولی هرا برای پاداش وفاداری‌اش آن را به آسمان برد. عبدالرحمان صوفی در «صور الکواکب الثابته» این صورت را «السرطان» نامیده است. رومیان دو ستارهٔ کم‌نور آن را «دو خر» و گروه کندو را «آخور» آن‌ها می‌نامیدند.
چطور پیدایش کنیم
سرطان را در شبهای اسفند بالای سر بجویید. آن را میان دو صورت درخشان‌تر پیدا می‌کنید: جوزا در غرب، با دو ستارهٔ دوپیکر، و اسد در شرق، با ستارهٔ درخشان قلب‌الاسد. میان آن‌ها هیچ ستارهٔ پرنوری نیست و بخش خالی میان‌شان جای سرطان است. در شبی تاریک و بیماه، گروه کندو را مثل لکهٔ مه‌آلودی در وسط میبینید و با دوربین دوچشمی به خوشه‌ای از ستاره‌ها بدل میشود.
پرسش‌های رایج
کندو در کدام صورت فلکی است؟
گروه ستارهای کندو، با نام لاتین پرسپه، در صورت فلکی سرطان قرار دارد. آن را در شبی تاریک و بیماه مثل لکهای مهآلود با چشم غیرمسلح میبینید و با دوربین دوچشمی به دهها ستاره تبدیل میشود. مردم از زمانهای بسیار دور آن را میشناختند.
چرا نام مدار رأسالسرطان از سرطان گرفته شده؟
در دوران باستان، خورشید در انقلاب تابستانی، یعنی بلندترین روز سال، در صورت سرطان بود، پس مداری که خورشید آن روز در آن بالای سر است «رأسالسرطان» نام گرفت. بهدلیل تغییر آهستهٔ محور زمین، اکنون انقلاب تابستانی در صورت ثور رخ میدهد، ولی نام ماندگار شده است.
سرطان از ایران دیده میشود؟
بله، سرطان از سراسر ایران دیده میشود. بهترین زمانش شبهای اسفند است که بالای سر و کمی به سمت جنوب میرسد. چون ستارههایش کمنورند، در شهرهای روشن دیدنش دشوار است و باید به آسمان تاریک بروید. شبی تاریک و بیماه در اسفند یا فروردین بهترین زمان برای دیدن کندو در میان آن است.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.