صورتهای فلکیCanis Minor
صورت فلکی سگ کوچک
سگ کوچک صورت فلکی کوچکی در آسمان زمستان است که فقط دو ستارهٔ درخشان دارد و در شرق شکارچی و جنوب جوزا جا گرفته. ستارهٔ پرنور آن شعرای شامی (پروسیون) یکی از ستارههای نزدیک به ماست و گوشهٔ شرقی «مثلث بزرگ زمستانی» را میسازد. ستارهٔ دومش غمیصا کمنورتر است. شکل این صورت یک خط کوتاه است و در عین کوچکی، پیدا کردنش آسان است، چون شعرای شامی از دور به چشم میآید.
- در صورالکواکب صوفی: الکلب الاصغر
- بهترین زمان دیدن
- شبهای اسفند، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۱۸۴ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۷۰ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۲۵ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۰° جنوبی تا ۱۳° شمالی
ستارهها
پرنورترین ستارههای سگ کوچک
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را میبیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| شعرای شامی (Procyon) | α Canis Minoris | ۰٫۴۰ |
| غمیصا (Gomeisa) | β Canis Minoris | ۲٫۸۹ |
| — | γ Canis Minoris | ۴٫۳۳ |
| — | G Canis Minoris | ۴٫۳۹ |
| — | 6 Canis Minoris | ۴٫۵۵ |
داستان نام
در اسطورههای یونانی، سگ کوچک را گاه سگ شکارچی میدانند که همراه سگ بزرگ دنبال او بود و گاه سگ ایکاریوس، مردی که شراب را از دیونیسوس آموخت، به نام مایرا. نام یونانی شعرای شامی، پروکیون، یعنی «پیش از سگ»، چون پیش از شباهنگ بر میآید. عبدالرحمان صوفی در «صور الکواکب الثابته» این صورت را «الکلب الاصغر» و ستارهٔ اصلیاش را «الشعری الشامیه» نامیده است و نام فارسی ترجمهٔ همین نام است.
چطور پیدایش کنیم
پیدا کردنش آسان است: ابطالجوزا در شانهٔ شکارچی و شباهنگ در سگ بزرگ را پیدا کنید، و ستارهٔ سوم مثلث بزرگ زمستانی را در شرق آنها جستوجو کنید. شعرای شامی در شبهای اسفند در جنوب و بالای آسمان است. غمیصا کمی بالاتر و غربتر قرار دارد و با شعرای شامی خطی کوتاه میسازد. جوزا، با دو ستارهٔ دوپیکر، بالای آن است و این دو صورت در کنار هم دیده میشوند.
پرسشهای رایج
شعرای شامی کدام ستاره است؟
شعرای شامی، با نام فرنگی پروسیون، پرنورترین ستارهٔ صورت فلکی سگ کوچک است. نام یونانیاش «پیش از سگ» است، چون کمی پیش از شباهنگ در آسمان شرق بالا میآید. این ستاره با شباهنگ و ابطالجوزا مثلث بزرگ زمستانی را میسازد.
صورت فلکی سگ کوچک کجاست؟
سگ کوچک در آسمان زمستان، شرق شکارچی و جنوب جوزا جای دارد. فقط دو ستارهٔ درخشان دارد، شعرای شامی و غمیصا، که با هم خط کوتاهی میسازند. بهترین زمان دیدنش شبهای اسفند است که در جنوب و بالای آسمان دیده میشود.
شعرای شامی و شعرای یمانی چه فرقی دارند؟
شعرای یمانی همان شباهنگ، ستارهٔ سگ بزرگ، و درخشانترین ستارهٔ آسمان شب است. شعرای شامی ستارهٔ سگ کوچک است و کمنورتر. این دو نام عربیاند و هر دو ستاره از درخشانترینهای آسمان زمستاناند. برای دیدنشان کافی است در شبهای زمستان به جنوب نگاه کنید، چون هر دو بدون ابزار هم دیده میشوند.
همفصل
در همین شبها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی میکند چگونه این ساخ…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…

