صورتهای فلکیCanis Major
صورت فلکی سگ بزرگ
سگ بزرگ صورت فلکی درخشانی در آسمان زمستان است و در جنوب‌شرقی شکارچی جا دارد. ستارهٔ شباهنگ (شعرای یمانی) درخشانترین ستارهٔ آسمان شب است و در آن جا دارد. این صورت همراه شکارچی و سگ کوچک آسمان زمستان را بسیار چشم‌نواز می‌کند. با دوربین دوچشمی خوشهٔ بازی چون مسیه ۴۱ را در جنوب شباهنگ می‌بینید. در نقشه‌های قدیمی شباهنگ را بر پوزهٔ سگی می‌گذاشتند که به دنبال شکارچی می‌دود.
- در صورالکواکب صوفی: الکلب الاکبر
- بهترین زمان دیدن
- شبهای بهمن، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۳۸۰ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۴۳ از ۸۸
- ستاره‌های پیدا با چشم
- ۹۰ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۳۳° جنوبی تا ۱۱° جنوبی
ستاره‌ها
پرنورترین ستاره‌های سگ بزرگ
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| شباهنگ (Sirius) | α Canis Majoris | -۱٫۴۴ |
| Adhara | ε Canis Majoris | ۱٫۵۰ |
| Wezen | δ Canis Majoris | ۱٫۸۳ |
| مرزم (Mirzam) | β Canis Majoris | ۱٫۹۸ |
| Aludra | η Canis Majoris | ۲٫۴۵ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در سگ بزرگ
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M41خوشهٔ بازقدر ۴٫۵
داستان نام
در اسطورههای یونانی، سگ بزرگ یکی از دو سگ شکارچی بود و در پی او در آسمان می‌رود. روایتی دیگر او را لائلاپس می‌داند، سگی که هیچ شکاری از او نمی‌گریخت. شباهنگ در ایران باستان نیز اهمیت داشت: در اوستا ایزد باران، تیشتر، را معمولاً با آن یکی می‌دانند. عبدالرحمان صوفی در «صور الکواکب الثابته» این صورت را «الکلب الاکبر» و شباهنگ را «الشعری العبور» نامیده است.
چطور پیدایش کنیم
کمربند شکارچی، سه ستارهٔ پشت سر هم، را پیدا کنید و راستهٔ آن را به سمت جنوبشرق، پایین و چپ، ادامه دهید تا به درخشانترین ستارهٔ آسمان، شباهنگ، برسید. بهترین زمانش شبهای بهمن است که در جنوب آسمان بالا می‌آید. شباهنگ با ستارهٔ شعرای شامی در سگ کوچک و ابطالجوزا در شکارچی مثلث بزرگ زمستانی را می‌سازد. سگ بزرگ از ایران در آسمان جنوب دیده میشود.
پرسش‌های رایج
شباهنگ کدام ستاره است؟
شباهنگ، که عربها «شعرای یمانی» میگویند، درخشانترین ستارهٔ آسمان شب و پرنورترین ستارهٔ صورت فلکی سگ بزرگ است. آن را در زمستان با ادامهٔ خط کمربند شکارچی به سمت جنوبشرق پیدا میکنید و گاه بهخاطر درخشش، در جو بیثبات با رنگهای متغیر میلرزد.
مثلث زمستانی از کدام ستارههاست؟
مثلث زمستانی را شباهنگ در سگ بزرگ، شعرای شامی در سگ کوچک و ابطالجوزا در شکارچی میسازند. این سه ستارهٔ پرنور راهنمای خوبی در آسمان زمستاناند و در شبهای دی و بهمن از جنوب آسمان بالا میآیند. مثلث بزرگ زمستانی راهنمای خوبی برای پیدا کردن صورتهای اطراف است.
سگ بزرگ در اسطورهها کیست؟
در اسطورههای یونانی سگ بزرگ یکی از سگهای شکارچی است و در آسمان نیز پشت سر شکارچی دیده میشود. شباهنگ در ایران باستان با ایزد باران، تیشتر، پیوند داده شده است. در روایتی دیگر او لائلاپس است، سگی که از هر شکاری سریعتر بود. شباهنگ در ایران باستان با ایزد باران، تیشتر، پیوند داده میشود.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۱۰٫۶ میلیمتر در میانگین استان.
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…