صورتهای فلکیEquuleus
صورت فلکی کرهاسب
کرهاسب یکی از کوچکترین صورتهای فلکی آسمان است و ستاره‌هایش بسیار کمنورند. چهار ستارهٔ ضعیفش شکل سر یک اسب را می‌سازند و درست در شرق دلفین قرار دارد. به همین دلیل پیدا کردنش آسان نیست و آسمان تاریک و بیماه می‌خواهد. با این حال از قدیم‌ترین صورتهای فلکی ثبت‌شده است: بطلمیوس آن را در فهرست چهل‌وهشت صورتش آورد و صوفی نیز از آن یاد کرد.
- در صورالکواکب صوفی: قطعة الفرس
- نامهای دیگر: اسب کوچک
- بهترین زمان دیدن
- شب‌های مهر، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۷۱ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۸۷ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۱۱ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۳° شمالی تا ۱۳° شمالی
ستاره‌ها
پرنورترین ستارههای کرهاسب
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| Kitalpha | α Equulei | ۳٫۹۲ |
| — | δ Equulei | ۴٫۴۷ |
| — | γ Equulei | ۴٫۷۰ |
| — | β Equulei | ۵٫۱۶ |
| — | ۵٫۲۴ |
داستان نام
اسطوره‌های یونانی روایت روشنی دربارهٔ کرهاسب ندارند. گاهی آن را «کِلِریس»، برادر اسب بالدار، دانسته‌اند که هرمس به کاستور هدیه داد. روایت دیگر آن را هیپه، دختر قنطورس خیرون، می‌داند که برای پنهان کردن آبستنی‌اش از پدر، به ماده‌اسبی تبدیل شد. صوفی آن را «قطعة الفرس»، یعنی پاره‌ای از اسب، نامیده، چون تنها سر اسب دیده میشود. همهٔ این‌ها افسانه‌اند و هیچ‌یک ربطی به ستاره‌ها ندارد.
چطور پیدایش کنیم
کرهاسب را در شب‌های مهر در آسمان بجویید. نخست دلفین را کنار مثلث تابستانی پیدا کنید، سپس کمی به سمت چپ یا شرق بروید. کرهاسب میان دلفین و اسب بالدار قرار دارد و با چهار ستارهٔ کم‌نورش چهارضلعی کوچکی می‌سازد. با دوربین دوچشمی بهتر دیده میشود. در شهرها به‌سختی پیدا میشود و به آسمان تاریک نیاز دارد.
پرسش‌های رایج
کوچکترین صورتهای فلکی کداماند؟
صلیب جنوبی کوچکترین صورت فلکی آسمان است و کرهاسب بعد از آن در رتبهٔ دوم کوچکی قرار دارد. هر دو از نظر مساحت بهمراتب از صورتهایی مثل هرکول یا مار باریک کوچکترند. ستارههای آن بسیار کمنورند و پیدا کردنش حتی برای ناظران باتجربه سخت است.
صورت فلکی کرهاسب کجاست؟
کرهاسب در آسمان پاییز، شرق دلفین و نزدیک اسب بالدار است. ستارههای آن کمنورند و برای دیدنش شب تاریک و بیماه لازم است. از همهٔ ایران دیده میشود و بهترین زمانش مهر ماه است. اگر لوزی دلفین را پیدا کرده باشید، کرهاسب درست کنارش است.
نام کرهاسب در صورالکواکب چیست؟
صوفی آن را «قطعة الفرس» نامیده است. این عبارت یعنی پاره یا قطعهای از اسب؛ چون در این صورت فلکی فقط سر و گردن اسب دیده میشود. نام کرهاسب در فارسی از ترجمهٔ اروپایی آن آمده است. نامهای فارسی صورتهای فلکی گاهی ترجمهٔ همین نامهای قدیمی عربیاند.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند می‌سازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…