صورتهای فلکیLacerta
صورت فلکی سوسمار
سوسمار صورتی کوچک و کمنور در آسمان شمالی است که میان دو صورت بزرگتر و آشناتر، دجاجه و اندرومدا، جا گرفته است. ستارههایش به شکل یک زیگزاگ شبیه حرف دبلیو در نوار راه شیری ردیف شدهاند. ستارهٔ درخشانی ندارد و باید آن را در آسمانی تاریک و دور از شهر جستوجو کرد. اما چون در راه شیری نشسته، با دوربین دوچشمی پر از ستارهٔ ریز دیده میشود.
- بهترین زمان دیدن
- شبهای آبان، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۲۰۱ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۶۸ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۳۶ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۳۵° شمالی تا ۵۷° شمالی
ستارهها
پرنورترین ستارههای سوسمار
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را میبیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| — | α Lacertae | ۳٫۷۶ |
| — | 1 Lacertae | ۴٫۱۴ |
| — | 5 Lacertae | ۴٫۳۴ |
| — | β Lacertae | ۴٫۴۲ |
| — | ۴٫۵۰ |
داستان نام
سوسمار از صورتهای باستانی نیست و اسطورهٔ یونانی هم ندارد. یوهانس هِوِلیوس، ستارهشناس اهل گدانسک، آن را در سالهای پایانی سدهٔ هفدهم میلادی در اطلس آسمانی خود گذاشت تا فضای خالی میان صورتهای قدیمی را پر کند. او آن را به شکل یک مارمولک کشید و چند صورت کوچک دیگر هم از همین دست ساخت. این صورت بعدها در فهرست رسمی ماند.
چطور پیدایش کنیم
سوسمار را در شبهای پاییز، حدود آبان، بالای سر پیدا میکنید. نخست دجاجه را بیابید و به سمت شرق بروید؛ سپس صورت ذاتالکرسی (کاسیوپیا) و چهارضلعی بزرگ اسب بالدار را پیدا کنید. زیگزاگ کوچک ستارهها درست میان این دو قرار دارد. برای دیدنش به شبی بیماه و آسمانی دور از روشنایی شهر نیاز دارید، چون ستارههایش در شهر بهسختی دیده میشوند.
پرسشهای رایج
سوسمار در کدام قسمت آسمان است؟
سوسمار در آسمان شمالی، میان دجاجه، ذاتالکرسی و اسب بالدار قرار دارد. بهترین زمان دیدنش شبهای پاییز، حدود آبان، است که تقریباً بالای سر دیده میشود. از همهٔ نقاط ایران قابل رؤیت است. این صورت را باید در شبی بیماه جست؛ در آسمان شهری ستارههایش تقریباً دیده نمیشوند و باید بدانید کجا را نگاه کنید.
آیا سوسمار از صورتهای فلکی قدیمی است؟
نه. سوسمار صورتی جدید است و در سدهٔ هفدهم میلادی به آسمان افزوده شد. در فهرست بطلمیوس و در کتاب صورالکواکب صوفی نامی از آن نیست، چون در دوران باستان کسی برای این گوشهٔ کمستاره صورتی نساخته بود. هِوِلیوس نام آن را در سدهٔ هفدهم گذاشت و به همین دلیل در نقشههای بطلمیوس و صوفی هیچ نشانی از آن نیست.
چرا دیدن سوسمار سخت است؟
چون ستارهٔ درخشانی ندارد. ستارههایش کمنورند و در آسمان شهرهای پرنور گم میشوند. برای دیدنش شبی بیماه و جایی دور از روشنایی شهر را برگزینید و، اگر دارید، از دوربین دوچشمی کمک بگیرید. اگر نتوانستید آن را ببینید، از نقشهٔ آسمان استفاده کنید و ابتدا دجاجه و ذاتالکرسی را پیدا کنید؛ سوسمار در میان آنهاست.
همفصل
در همین شبها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آنها را نشان میدهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی میکند چگونه این ساخ…

