صورتهای فلکیMonoceros
صورت فلکی تکشاخ
تکشاخ صورتی کم‌نور اما نسبتاً بزرگ در آسمان زمستان است که درست در میان سه ستارهٔ درخشان مثلث زمستانی جا دارد. هیچ ستارهٔ درخشانی ندارد، ولی راه شیری از میان آن می‌گذرد و پر از ستاره و سحابی است. معروف‌ترین جرم آن سحابی گلسرخ است که فقط با دوربین عکاسی و تلسکوپ زیبا دیده میشود. با دوربین دوچشمی، ستارههای بی‌شمار راه شیری را در آن میتوان دید.
- بهترین زمان دیدن
- شبهای اسفند، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۴۸۲ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۳۵ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۷۱ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۱۱° جنوبی تا ۱۲° شمالی
ستاره‌ها
پرنورترین ستارههای تکشاخ
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| — | β Monocerotis | ۳٫۷۶ |
| — | α Monocerotis | ۳٫۹۴ |
| — | γ Monocerotis | ۳٫۹۹ |
| — | δ Monocerotis | ۴٫۱۵ |
| — | ζ Monocerotis | ۴٫۳۶ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در تکشاخ
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M50خوشهٔ بازقدر ۵٫۹
داستان نام
تکشاخ در فهرست بطلمیوس نیست و اسطورهٔ یونانی ندارد. پیتر پلانسیوس، نقشه‌نگار و کشیش هلندی، آن را در حدود سال ۱۶۱۲ میلادی روی کرهٔ آسمانی خود گذاشت تا جای خالی میان چند صورت قدیمی را پر کند. تکشاخ جانوری افسانه‌ای است که در نقشه‌ها و کتاب‌های اروپایی بسیار آمده، اما اسطوره‌ای یونانی دربارهٔ این صورت نمی‌شناسیم. در نقشه‌های امروز مرز آن را اتحادیهٔ بین‌المللی نجوم تعیین میکند.
چطور پیدایش کنیم
تکشاخ را در شبهای اواخر زمستان، حدود اسفند، در جنوب می‌بینید. ابتدا سه ستارهٔ درخشان مثلث زمستانی را بیابید: ابطالجوزا در شکارچی، شعرای یمانی در سگ بزرگ و شعرای شامی در سگ کوچک. تکشاخ درست درون این مثلث است. چون ستاره‌هایش کمنورند، به آسمانی بی‌ماه و دور از شهر نیاز دارید. از همهٔ ایران به‌خوبی دیده میشود.
پرسش‌های رایج
صورت فلکی تکشاخ کجاست؟
تکشاخ در آسمان زمستان، درون مثلث زمستانی میان شکارچی، سگ بزرگ و سگ کوچک قرار دارد. حدود اسفند در جنوب دیده میشود. ستارههای آن کمنورند و باید آسمان تاریک باشد. جای آن میان سه ستارهٔ درخشان است که از همهٔ ایران دیده میشوند و راهنمای سادهای برای یافتنشاند.
مثلث زمستانی چیست؟
مثلثی از سه ستارهٔ درخشان زمستان است: ابطالجوزا در شکارچی، شعرای یمانی در سگ بزرگ و شعرای شامی در سگ کوچک. صورت تکشاخ درست در میان این مثلث قرار دارد. این مثلث را در شبهای زمستان میتوان بیابزار دید و پیدا کردن صورتهای درونش را ساده میکند.
سحابی گلسرخ کجاست؟
سحابی گلسرخ در صورت تکشاخ است. ابری عظیم از گاز و غبار با خوشهای ستارهای در میانش. با چشم غیرمسلح دیده نمیشود و برای دیدنش تلسکوپ یا عکاسی با نوردهی طولانی لازم است. سحابی گلسرخ را با عکاسی با نوردهی طولانی میتوان به شکل گلی سرخرنگ دید، هرچند با چشم اینطور نیست.
هم‌فصل
در همین شب‌ها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلک‌بین
در گوشه‌های دیگر فلک‌بین
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آنها را نشان میدهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…