رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

صورت‌های فلکیPuppis

صورت فلکی کشتی‌دم

کشتی‌دم بخش پشتیِ کشتی بزرگ آرگو است که صورتی غول‌پیکر بود و بعدها به سه بخش تقسیم شد. این صورت در نیم‌کرهٔ جنوبی آسمان و کنار راه شیری جای دارد و پر از خوشه‌های ستاره‌ای است. دو خوشهٔ باز آن، دو شیء مسیه، در یک چشم‌انداز دوربین دوچشمی کنار هم دیده می‌شوند و نمایش زیبایی می‌سازند. ستارهٔ اصلی آن، ستاره‌ای بسیار داغ و آبی‌رنگ است که از شمار پرنورترین ستاره‌های شناخته‌شده به‌شمار می‌آید.

  • در صورالکواکب صوفی: السفینه
  • نام‌های دیگر: دم کشتی، ارگو
آسمان همان‌طور که دیده می‌شود: شمال بالا، شرق چپ. خط‌چین مرز رسمی صورت فلکی است و ستاره‌های بیرون از آن کم‌رنگ‌اند.
بهترین زمان دیدن
شب‌های اسفند، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
از ایران
از ایران فقط بخشی از آن بالای افق می‌آید
اندازه
۶۷۴ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۲۰ از ۸۸
ستاره‌های پیدا با چشم
۱۴۵ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
میل (عرض در آسمان)
از ۵۱° جنوبی تا ۱۱° جنوبی

در اطلس آسمان ببینید آسمان امشب شهر شما

ستاره‌ها

پرنورترین ستاره‌های کشتی‌دم

قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را می‌بیند.

نامنشانقدر
Naosζ Puppis۲٫۲۱
—π Puppis۲٫۷۱
Tureisρ Puppis۲٫۸۳
—τ Puppis۲٫۹۴
—ν Puppis۳٫۱۷

اعماق آسمان

اجرام مسیه در کشتی‌دم

بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.

  • M46خوشهٔ بازقدر ۶٫۱
  • M47خوشهٔ بازقدر ۴٫۴
  • M93خوشهٔ بازقدر ۶٫۲

داستان نام

در اسطوره‌های یونانی، آرگو کشتی یاسون و یارانش بود که برای یافتن پشم زرینِ قوچ به سرزمین کُلخیس رفتند. این کشتی در فهرست بطلمیوس یک صورت فلکی یکپارچه بود و صوفی نیز آن را «السفینه» نامید. در سدهٔ هجدهم، نیکلا لویی دو لاکایی، ستاره‌شناس فرانسوی، چون این صورت آن‌قدر بزرگ بود که نقشه‌کشی را دشوار می‌کرد، آن را به سه بخش دم، بادبان و عمق کشتی بخش کرد. نام‌های قدیمیِ آرگو دیگر صورت رسمی نیست.

چطور پیدایش کنیم

کشتی‌دم از ایران فقط بخش شمالی‌اش دیده می‌شود، آن هم کم‌ارتفاع در جنوب. بهترین زمانش اواخر زمستان، شب‌های اسفند است. ابتدا شباهنگ، درخشان‌ترین ستارهٔ آسمان شب، را پیدا کنید. کشتی‌دم در سمت جنوب خاوریِ شباهنگ قرار دارد و خوشه‌های باز آن در ردیفی نه چندان دور از شباهنگ به چشم می‌آیند. برای دیدن آن‌ها دوربین دوچشمی کمک بزرگی است.

پرسش‌های رایج

  1. کشتی‌دم چه نوع صورت فلکی است؟

    کشتی‌دم یکی از سه بخشی است که از صورت فلکی باستانی آرگو جدا شد. دو بخش دیگر بادبان و عمق کشتی‌اند. این صورت در نیم‌کرهٔ جنوبی آسمان است و بر کنار راه شیری می‌نشیند، بنابراین خوشه‌های ستاره‌ای و ابرهای ستاره‌ای فراوانی دارد.

  2. آیا کشتی‌دم از ایران دیده می‌شود؟

    تنها بخشی از آن دیده می‌شود. بخش شمالی کشتی‌دم در اسفندماه و فروردین در جنوب آسمان بالا می‌آید، اما بخش‌های جنوبی‌اش از افق ایران پایین‌تر می‌مانند. بنابراین ستاره‌های اصلی صورت از ایران دیده نمی‌شوند. برای دیدن همهٔ آن باید به نیم‌کرهٔ جنوبی رفت.

  3. خوشهٔ باز مسیه ۴۶ و ۴۷ در کجاست؟

    هر دو در کشتی‌دم هستند و کنار هم در آسمان قرار دارند، به همین دلیل در دوربین دوچشمی با هم دیده می‌شوند. دومی روشن‌تر است و در آسمان تاریک شاید با چشم غیرمسلح هم دیده شود. اواخر زمستان با افق جنوبی باز بهترین زمان دیدنشان است.

هم‌فصل

در همین شب‌ها در آسمان

همهٔ ۸۸ صورت فلکی

آسمان

امروز در بخش آسمان

آزمایشگاه

خودتان بیازمایید: آسمان

همه

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین