صورت فلکی قطب‌نما

داستان نام

قطب‌نما صورتی باستانی نیست و اسطورهٔ یونانی ندارد. نیکلا لویی دو لاکایی، ستاره‌شناس فرانسوی، در دههٔ ۱۷۵۰ پس از رصد آسمان جنوبی از دماغهٔ امید نیک آن را در میان چهارده صورت تازه‌اش آورد. لاکایی بیشتر صورت‌هایش را به ابزارهای علم و هنر اختصاص داد، و قطب‌نمای دریانوردان یکی از آن‌هاست. این صورت در واقع جای بخشی از کشتی بزرگ آرگو را گرفت که پیش‌تر پهنهٔ وسیعی از این بخش آسمان را اشغال می‌کرد.

چطور پیدایش کنیم

قطب‌نما در اسفند و فروردین در جنوب آسمان بالا می‌آید و از همه جای ایران دیده می‌شود، اما همیشه پایین است. نخست شباهنگ را پیدا کنید و نگاه را به سمت جنوب خاوریِ آن ببرید. صورت قطب‌نما را در آن‌جا خواهید یافت، بالای ستاره‌های کشتی‌دم و بادبان. چون کم‌نور است، شب بی‌ماه، افق جنوبی بی‌مانع و دور از روشنایی شهر شرط دیدن آن است.