فکت علمی روز
⭐ ستارهها و سیارههای فراخورشیدی · صفحهٔ ۲
۷ موضوع از ۵۴ موضوع این ستون تا امروز گفته شده است.
- یکشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۴سیارههای زمینسانبرپایهٔ دادههای تلسکوپ کپلر، شاید تا ۴۰ میلیارد سیارهٔ هماندازهٔ زمین در منطقهٔ قابل سکونت ستارههای خورشیدسان و کوتولههای سرخ راه شیری باشند؛ حدود ۱۱ میلیاردشان گرد ستارههایی شبیه خورشید میگردند.
- پنجشنبه ۲۶ تیر ۱۴۰۴آهن خون، ساختهٔ ستارههاآهن بدن ما در ستارهها و ابرنواخترها ساخته شده است؛ ابرنواخترهای نوع Ia بیشتر سیلیسیم و عنصرهای نزدیک آهن مثل نیکل و آهن میسازند و پس از مرگ ستاره این مواد در فضا پراکنده میشوند.
- شنبه ۳ خرداد ۱۴۰۴تپاخترها، ساعتهای کیهانیتپاخترها ستارههای نوترونی چرخان و بسیار مغناطیدهاند که فاصلهٔ پالسهایشان بسیار دقیق است؛ در ۱۹۸۳ نوعی از آنها یافت شد که در نگهداشتن زمان از ساعتهای اتمی آن زمان دقیقتر بود.
- پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ستارههای تی تائوریستارههای تی تائوری ستارههای متغیریاند که کمتر از حدود ده میلیون سال عمر دارند؛ تقریباً نیمی از آنها دیسکی از گاز و غبار گردشان دارند.
- شنبه ۱۵ دی ۱۴۰۳سیارهها در مرگ ستارهستارههای مرده هم میتوانند سیاره داشته باشند؛ WD 1856+534 b، سیارهای غولپیکر شبیه مشتری، نخستین سیارهٔ بزرگ عبورکننده است که گرد یک کوتولهٔ سفید دیده شد.
- دوشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۳سحابیها، زادگاه ستارههاسحابیها بخشهایی درخشان از محیط میانستارهایاند، از گاز و غبار؛ بسیاریشان زادگاه ستارهاند و گاز و غبارشان کمکم فشردهتر میشود تا ستارهای بزاید.
- پنجشنبه ۸ شهریور ۱۴۰۳ابرنواختر و کهکشاندرخشندگی اوج ابرنواختر میتواند با کل کهکشان میزبانش برابری کند و سپس طی چند هفته یا ماه کمفروغ میشود.
- چهارشنبه ۷ شهریور ۱۴۰۳شمار سیارههای فراخورشیدیتا اول اکتبر ۲۰۲۶ بیش از ۶۳۷۰ سیارهٔ فراخورشیدی تأیید شده است. برآورد میشود حدود یکی از هر پنج ستارهٔ خورشیدسان سیارهای زمیناندازه در پهنهٔ زیستپذیر داشته باشد.
- پنجشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۳پایان عمر ستارگان پرجرمستارهها عمر محدودی دارند. ستارههایی با جرمی در حدود ده برابر خورشید یا بیشتر میتوانند با انفجار ابرنواختری پایان یابند؛ ستارهای مثل خورشید در پایان به کوتولهٔ سفید میرسد و لایههای بیرونیاش به شکل سحابی سیارهنما …
- چهارشنبه ۲۰ تیر ۱۴۰۳باران آهن در سیارهٔ فراخورشیدیدر برخی سیارههای فراخورشیدی بسیار داغ، مثل WASP-76b، تحلیلی در ۲۰۲۰ نشانهٔ آهن را یافت و گفته شد که آهن شاید در سمت روز تبخیر شود و در سمت شب چگالیده شود و مانند باران ببارد؛ تحلیلهای بعدی این را قطعی نکردند.
- یکشنبه ۱۳ خرداد ۱۴۰۳ستارهٔ قطبی سهتاییستارهٔ قطبی (Polaris) یک سامانهٔ سهستارهای است: ابرغول زردِ اصلی، همدمی کوچکتر نزدیک به آن، و ستارهٔ سوم دورتر (Polaris B) که ویلیام هرشل در ۱۷۷۹ یافت.
- شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۳سحابیها، مهد ستارههاسحابیها ابرهای عظیم گاز و غبارند و اغلب مهد ستارهها هستند: مواد در آنها فشرده میشوند، مادهٔ بیشتری جذب میکنند و سرانجام چنان چگال میشوند که ستارهای تازه پدید آید.
- یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۴۰۳ستونهای آفرینش«ستونهای آفرینش» در سحابی عقاب ستونهایی از گاز و غبار میانستارهایاند، حدود ۶۵۰۰ تا ۷۰۰۰ سال نوری از ما. گاز و غبارشان در حال ساختن ستارههای تازه است و نور ستارههای جوان مجاور آهسته آنها را میفرساید.
- شنبه ۲۶ اسفند ۱۴۰۲پروکسیما قنطورس دور استپروکسیما قنطورس حدود ۴٫۲۵ سال نوری با ما فاصله دارد. کاوشگر خورشیدی پارکر، سریعترین جسم ساختهشدهٔ بشر، در نزدیکترین گذرش به خورشید به ۱۹۱ کیلومتر بر ثانیه رسید؛ حتی با همین سرعت رسیدن به پروکسیما حدود ۶۷۰۰ سال طول می…
- جمعه ۱۱ اسفند ۱۴۰۲سحابی شکارچیسحابی شکارچی (جباری) سحابی پرنور و نزدیکی است که حدود ۱۲۷۰ سال نوری با ما فاصله دارد و حدود ۲۵ سال نوری پهنا دارد؛ نزدیکترین ناحیهٔ ستارهزایی پرجرم به زمین و مهد ستارههای تازه است.
- چهارشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۲چگالی مادهٔ ستارهٔ نوترونیستارهٔ نوترونی شعاعی در حدود ۱۰ کیلومتر و جرمی حدود ۱٫۴ برابر خورشید دارد، و چگالیاش از همهٔ اجرام ستارهای جز سیاهچالهها بیشتر است.
- سهشنبه ۸ اسفند ۱۴۰۲ابرنواخترها و عنصرهاابرنواخترها عنصرهایی مثل اکسیژن، نئون، سیلیسیم و آهن را در فضا میپراکنند. این مواد سرانجام به ابرهای مولکولی که زایشگاه ستارهاند میرسند. ابرنواختر در اوج میتواند با کل یک کهکشان برابری کند.
- چهارشنبه ۱۱ بهمن ۱۴۰۲باران شیشهایپژوهشگران دریافتهاند که هوای سیارهٔ فراخورشیدی HD 189733 b شامل «بارانِ» شیشهٔ مذاب است. این سیاره یک مشتری داغ است و هر ۲٫۲ روز یک بار به دور ستارهاش میگردد.
- چهارشنبه ۴ بهمن ۱۴۰۲کوتولهٔ سفیدستارهای مثل خورشید که سوختش تمام شود، سرانجام به کوتولهٔ سفید تبدیل میشود. کوتولهٔ سفید چنان چگال است که در حجمی به اندازهٔ زمین جرمی همارز خورشید دارد.
- سهشنبه ۳ بهمن ۱۴۰۲انرژی ابرنواخترابرنواختر از شدیدترین رویدادهای جهان است. درخشندگی اوجش میتواند با کل یک کهکشان برابری کند و سپس طی چند هفته یا ماه کمفروغ میشود.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
فکت علمی روز @astrofact_arefi_bot: هر روز یک واقعیت علمی کوتاه و جذاب دربارهٔ نجوم و فضا، نوشتهٔ هوش مصنوعی؛ هر روز هفته یک ستون، سالگردها و بارشهای شهابی در روز خودشان، و هیچ موضوعی زودتر از دو ماه تکرا… رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…چرا با ضربه به یک دیاپازون، دیاپازون همفرکانس کنارش هم به صدا درمیآید؟چیزی که لمسش نکردهایم هم میتواند از ما انرژی بگیرد؛ کافی است راه انتقال و فرکانسها مناسب باشند. گاهی «سکوت» یک ساز فقط یعنی هنو…
دانشمندان ایرانی · مهندسی شیمی و سطح مواد در مقیاس نانودرسا پرویزدر سپتامبر ۲۰۲۶، دانشگاه از دریافت حمایت پژوهشی CAREER بنیاد ملی علوم آمریکا برای پروژهٔ او خبر داد: بررسی اینکه چرا الکترونها در…
زیر میکروسکوپچسب پارچهای (چسب نر و ماده)این نمای نزدیکِ بخش زبرِ چسب پارچهای، یا همان چسب نر و ماده، است. قلابهای کوچک و خمیدهٔ تصویر سرنخ اصلیاند. چیزی که از دور فقط…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیکداممان برگشته بود؟از سفر برگشت. خودش در را باز کرد. دستگاه انتقال، مسافر را آنطرف ساخته بود؛ اما اینبار نسخهٔ مبدأ پاک نشده بود. هر دو رمز خانه را…
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
آسمانماه امشب
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
تصویر روز ناسا · سیارهگردابهها و رنگهای مشتری از نگاه جونو (Juno)
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: اردبیل، ۵٫۵ میلیمتر در میانگین استان.