واژه‌نامه · فضا و پرواز فضایی
بازگرداندن نمونه sample return
بازگرداندن نمونه مأموریتی است که تکه‌ای از سنگ، خاک یا غبار ماه، سیارک، دنباله‌دار یا سیاره را برمی‌دارد و در کپسولی بسته به زمین می‌آورد تا در آزمایشگاه بررسی شود.
چرا این‌همه زحمت، وقتی مریخنورد خودش آزمایشگاه دارد؟ چون دستگاه‌های آزمایشگاههای زمین بسیار بزرگ‌تر و دقیق‌ترند، و نمونه‌ای که به زمین رسیده ده‌ها سال بعد هم با ابزارهایی که هنوز ساخته نشده‌اند دوباره بررسی میشود. بخشی از سنگ‌های ماه که آپولو آورد عمداً برای پژوهشگران آینده دست‌نخورده نگه داشته شده است.
شش فرود آپولو بین ۱۹۶۹ و ۱۹۷۲ حدود ۳۸۲ کیلوگرم سنگ و خاک ماه آوردند. مأموریت‌های رباتیک مقدار بسیار کمتری می‌آورند: هایابوسا ۲ (Hayabusa2) ژاپن حدود ۵ گرم از سیارک ریوگو آورد و اوسایریس‌رکس (OSIRIS-REx) ناسا در مهر ۱۴۰۲ (سپتامبر ۲۰۲۳) حدود ۱۲۰ گرم از سیارک بنو.
نمونهٔ بازگردانده از آلودگی زمین هم حفظ میشود؛ مولکول آلی یا آبی که در آن پیدا میشود باید از خود سیارک باشد، نه از دست انسان.
پرسش‌های رایج
آیا از مریخ نمونه به زمین آورده شده است؟
نه هنوز. مریخنورد استقامت از ۲۰۲۱ نمونههای سنگ و خاک مریخ را در لولههای بسته جمع کرده است، ولی مأموریتی که این لولهها را به زمین بیاورد هنوز ساخته نشده و زمانش روشن نیست. تنها تکههای مریخ در آزمایشگاههای زمین شهابسنگهاییاند که برخوردهای کهن از سطح مریخ کندهاند و پس از سفری طولانی به زمین افتادهاند.
چرا نمونههای سیارک اینقدر ارزشمندند؟
نمونههای سیارکهایی مثل بنو و ریوگو مادهٔ تقریباً دستنخوردهٔ آغاز منظومهٔ شمسی، حدود ۴٫۶ میلیارد سال پیش، را نگه داشتهاند. شهابسنگی که به زمین میافتد در جو داغ میشود و روی زمین آلوده میشود، ولی نمونهٔ بازگردانده در کپسول بسته میرسد. در نمونههای بنو و ریوگو مولکولهای آلی، از جمله آمینواسیدها، و کانیهای آبدار پیدا شده که سرنخی از خاستگاه آب و مواد سازندهٔ حیات روی زمین است.
نام‌های دیگر و املا
شکل درست نوشتن در فلک‌بین: بازگرداندن نمونه.
- بازگشت نمونه رایجدر عبارت «مأموریت بازگشت نمونه»
- بازآوری نمونه رایج
