واژه‌نامه · فضا و پرواز فضایی
مریخنورد rover
مریخنورد خودرویی رباتیک و چرخ‌دار است که روی سطح مریخ یا جرمی دیگر جابه‌جا میشود و با ابزارهایش سنگ و خاک جاهای مختلف را بررسی می‌کند؛ ماه‌نورد همتای آن روی ماه است.
فرق مریخنورد با سطح‌نشین در جابه‌جایی است: سطح‌نشین همان‌جا که فرود آمده می‌ماند، ولی مریخنورد می‌تواند سراغ سنگ جالب بعدی برود. نخستین خودروی رباتیکی که روی جرمی دیگر راه افتاد لونوخود ۱ (Lunokhod 1) بود که در ۱۹۷۰ به ماه رسید، و نخستین مریخنورد سوجورنر (Sojourner) که در ۱۹۹۷ روی مریخ حرکت کرد.
مریخنوردهای امروزی بزرگ‌اند: مریخنورد کنجکاوی و مریخنورد استقامت هر کدام حدود یک تن جرم دارند و به‌جای صفحهٔ خورشیدی با یک مولد هستهای کوچک کار می‌کنند. مریخنورد استقامت نمونه‌های سنگ را در لوله‌هایی بسته نگه داشته تا روزی به زمین برسند.
مریخنوردها کند می‌رانند؛ کنجکاوی روی زمین هموار حداکثر حدود ۴ سانتی‌متر در ثانیه می‌رود. دلیلش فقط احتیاط نیست: پیام رادیویی بسته به جای دو سیاره ۳ تا ۲۲ دقیقه در راه است، پس هیچ‌کس نمی‌تواند از زمین فرمان لحظه‌ای بدهد.
پرسش‌های رایج
مریخنورد چطور با زمین ارتباط میگیرد؟
مریخنورد بیشتر دادهاش را به مدارگردهایی میفرستد که دور مریخ میگردند، و آن مدارگردها با آنتن بزرگتر و فرستندهٔ قویترشان داده را به زمین میرسانند. مریخنورد آنتنی هم برای ارتباط مستقیم با زمین دارد، ولی آهنگ دادهاش کمتر است. هر پیام بسته به فاصلهٔ زمین و مریخ ۳ تا ۲۲ دقیقه در راه است، پس برنامهٔ کار هر روز مریخنورد از پیش فرستاده میشود.
چرا بعضی مریخنوردها از کار افتادهاند؟
مریخنوردهای خورشیدی بیشتر با گرد و غبار و شن از کار افتادهاند. مریخنورد آپورچونیتی (Opportunity) که برای ۹۰ روز مریخی ساخته شده بود حدود ۱۵ سال کار کرد، تا اینکه طوفان غبار سراسری ۲۰۱۸ جلوی نور خورشید را گرفت. همزادش اسپیریت (Spirit) در ۲۰۰۹ در شن گیر کرد. مریخنوردهای هستهای کنجکاوی و استقامت به نور خورشید وابسته نیستند و طوفان غبار خاموششان نمیکند.
نام‌های دیگر و املا
شکل درست نوشتن در فلک‌بین: مریخنورد.
- سطح‌نورد مصوب فرهنگستانمصوب فرهنگستان (مفهوم کلی)
- ماه‌نورد رایجبرای ماه
- کاوشگر سطحی رایج
