واژهنامه · زمین
سطح دریا sea level
سطح دریا ارتفاع سطح آب دریا نسبت به مرجعی مشخص است که میتوان مقدار لحظهای، میانگین محلی یا میانگین جهانی آن را بررسی کرد.
چرا عدد بالاآمدن آب در یک ساحل با میانگین جهانی فرق دارد؟ در ساحل، سطح دریا معمولاً نسبت به خشکی همان محل سنجیده میشود و خود خشکی نیز ممکن است بالا بیاید یا فرونشیند. میانگین جهانی تغییرات پهنهٔ اقیانوسها را خلاصه میکند؛ بنابراین برای فهم وضعیت یک بندر، آن عدد بهتنهایی کافی نیست.
در یک مثال فرضی، طی بازهای معین سطح آب نسبت به یک مرجع ثابت ۲ سانتیمتر بالا میرود و خشکی ساحل نسبت به همان مرجع ۳ سانتیمتر پایین میرود. افزایش سطح آب نسبت به ساحل ۵ سانتیمتر خواهد بود. این فقط یک مثال محاسباتی است و نرخ سالانه یا اندازهگیریِ مکان خاصی را گزارش نمیکند.
سطح دریا را باید از عمق دریا نیز جدا کرد: عمق، فاصلهٔ سطح آب تا بستر است. جزر و مد و توفان میتوانند ارتفاع آب را در زمان کوتاه تغییر دهند، اما برای بررسی روند بلندمدت به مجموعهای از اندازهگیریها نیاز داریم. انبساط آب بر اثر گرمشدن و ورود آب حاصل از ذوب یخِ خشکی، دو عامل اصلی افزایش میانگین جهانیاند.
پرسشهای رایج
آیا سطح دریا در همهجا یکسان است؟
سطح دریا در همهٔ نقاط یک ارتفاع ثابت ندارد و تغییر آن نیز همهجا یکسان نیست. جریانهای اقیانوسی و عوامل منطقهای بر سطح آب اثر میگذارند؛ بالاآمدن یا فرونشست خشکی هم تغییر سطح دریا نسبت به ساحل را عوض میکند. به همین دلیل، میانگین جهانی جای اندازهگیری محلی را برای شناخت یک ساحل نمیگیرد.
آیا یک روز مدِ بالا نشانهٔ بالاآمدن بلندمدت سطح دریاست؟
یک روز مدِ بالا بهتنهایی روند بلندمدت سطح دریا را نشان نمیدهد. جزر و مد و شرایط جوی میتوانند ارتفاع آب را موقتاً تغییر دهند. برای سنجش روند، باید اندازهگیریهای یک دورهٔ طولانی با مرجع و روش مشخص بررسی شوند؛ همچنین در دادههای ساحلی باید سهم حرکت خشکی را از تغییر خود آب جدا کرد.







