زمینلرزهای به بزرگی ۵٫۱ بامداد دوشنبه ۸ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۴:۳۲ به وقت تهران، حوالی قصر شیرین(کرمانشاه) را لرزاند. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود؛ نزدیکترین شهر قصر شیرین بود که ۱۲ کیلومتر با کانون فاصله داشت. سرپل ذهاب و ازگله هم بهترتیب در ۳۹ و ۴۸ کیلومتری آن بودند.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمینلرزهای به بزرگی ۵٫۱ زمینلرزهای نسبتاً قوی است. چنین لرزهای معمولاً در بخش بزرگی از استان حس میشود و میتواند به ساختمانهای ضعیف، بهویژه بناهای خشتی و فرسودهٔ نزدیک کانون، آسیب برساند.
عمق ۸ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۶۷۰ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۶ حدود ۲۲ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیشتر هم لرزیده است؟
دومین زمینلرزهٔ این ناحیه در هفت روز گذشته. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۲۰ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. این قویترین زمینلرزهٔ ثبتشده در این شعاع از خرداد ۱۴۰۳ تاکنون است.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۰۳ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۷٫۳ در ۲۱ آبان ۱۳۹۶، ۶۲ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. چهار زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سرپل ذهاب (ازگله) ۱۳۹۶، زلزلهٔ سرپل ذهاب ۱۳۹۷ و زلزلهٔ جوانرود (کرمانشاه) ۱۳۹۷ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن چهار زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۳٫۶ در ۲۶ بهمن، ساعت ۱۵:۱۲ بود.
