صبح پنجشنبه ۴ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۵۸ به وقت تهران، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۸ در حوالی سنخواست در استان خراسان شمالی رخ داد. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود و ۴ کیلومتر با خود سنخواست فاصله داشت.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه میگوید؟
زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۸ در ردهٔ لرزههای سبک است. چنین لرزهای معمولاً در شهرها و روستاهای نزدیک کانون حس میشود و ممکن است پنجرهها و اشیای آویزان را بلرزاند، اما بهندرت آسیب میزند.
عمق ۸ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۷٫۶ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۴ حدود ۲ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین سنخواست
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۳۵ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۰ در ۱۳ آذر ۱۴۰۴ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۰۷ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۷٫۲ در ۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۸، ۱۳۱ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ کپهداغ ۱۹۲۹ (۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۸)، زلزلهٔ قوچان ۱۸۹۳ و زلزلهٔ بجنورد (گرمخان) ۱۳۷۵ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پسلرزهها
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۳٫۲ در ۲۹ تیر، ساعت ۰۳:۰۴ بود.
