سحابی شاه‌تخته Carina Nebula

سحابی کارینا یکی از بزرگ‌ترین و درخشان‌ترین سحابی‌های گسیلی در راه شیری است. این ابر در صورت فلکی کارینا (شاه‌تخته) در آسمان نیم‌کرهٔ جنوبی جای دارد و نیکلا لویی دو لاکای آن را در حدود سال ۱۷۵۲ از آفریقای جنوبی ثبت کرد.

چون این سحابی جنوبی است، از بیشتر نقاط ایران دیده نمی‌شود؛ مشاهده‌اش بیشتر از نیم‌کرهٔ جنوبی ممکن است. با این حال تصاویر آن، از جمله عکس‌های تلسکوپ جیمز وب، از معروف‌ترین تصاویر نجومی دنیاست.

## چه چیزی در سحابی شاه‌تخته هست؟
سحابی کارینا زادگاه ستارگان بسیار پرجرم است. ستارهٔ اتا شاه‌تخته درونش قرار دارد؛ ستاره‌ای بسیار پرجرم و ناپایدار که در سدهٔ نوزدهم فوران بزرگی داشت و ممکن است روزی ابرنواختر شود. «سحابی سوراخ کلید» ناحیه‌ای تاریک در مرکز آن است. باد و تابش ستارگان داغ ستون‌ها و حفره‌هایی در این ابر می‌تراشند و در همان حال ستاره‌زایی تازه‌ای می‌انگیزند.

## چگونه سحابی شاه‌تخته را ببینیم؟
از عرض‌های جنوبی با چشم غیرمسلح لکه‌ای درخشان است و با دوربین دوچشمی جزئیات فراوان دارد. از ایران به‌ندرت و فقط نزدیک افق جنوبی ممکن است دیده شود، پس بیشتر مردم آن را در عکس می‌بینند.

## پرسش‌های رایج
### سحابی شاه‌تخته چقدر از ما فاصله دارد؟
سحابی شاه‌تخته (کارینا) حدود ۷۵۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد.

### سحابی شاه‌تخته را از ایران می‌شود دید؟
نه به‌آسانی؛ این سحابی در آسمان جنوبی است و از بیشتر ایران زیر افق می‌ماند.

### سحابی کارینا از سحابی شکارچی بزرگ‌تر است؟
بله، سحابی کارینا بسیار بزرگ‌تر از سحابی شکارچی و از نظر ستاره‌های پرجرمش پرانرژی‌تر است، اما چون دورتر است به همان اندازه برای ما درخشان نیست.

### ستارهٔ اتا شاه‌تخته چیست؟
اتا شاه‌تخته ستاره‌ای عظیم و ناپایدار درون سحابی کارینا است که در سدهٔ نوزدهم درخشان شد و امروز در یک سحابی دوقطبی پنهان است.