اریس Eris

اریس (Eris) را مایک براون، چاد ترجیلو و دیوید رابینوویتز با تصاویر ثبت‌شده در ۲۰۰۳ شناسایی و در ژوئیهٔ ۲۰۰۵ اعلام کردند. گروه در ابتدا آن را «گزنا» می‌نامید. این جرم نامی از الهه‌ای یونانی نزاع و ناسازگاری گرفت که خوب با ماجرایی که بعد پیش آمد می‌خواند.

اریس چه ویژگی‌هایی دارد؟

اندازهٔ اریس را در سال ۲۰۱۰ با زمان‌سنجی یک اختفای ستاره‌ای به‌دست آوردند که نشان داد قطرش اندکی کوچک‌تر از پلوتون است، ولی چون چگال‌تر است جرمش بیشتر است. سطح آن بسیار روشن و پوشیده از یخ متان یا نیتروژن است و بازتاب آن از بیشتر اجرام منظومه بالاتر است. مدار آن بسیار کشیده و ۴۴ درجه با صفحهٔ منظومه زاویه دارد.

جایگاه اریس در منظومه

اریس از اجرام دیسک پراکنده است، ناحیه‌ای فراتر از کمربند کایپر که اجرام در اثر برهم‌کنش با نپتون به مدارهای کشیده افتاده‌اند. آن زمان که اریس کشف شد، از پلوتون بزرگ‌تر به نظر می‌رسید و پرسش پیش آمد که آیا دهمین سیاره است. اتحادیهٔ بین‌المللی ستاره‌شناسی در اوت ۲۰۰۶ تعریف تازه‌ای از سیاره ارائه کرد و رده‌ای به نام سیارهٔ کوتوله ساخت؛ پلوتون و اریس هر دو در آن قرار گرفتند.

قمر دیسنومیا

اریس یک قمر کوچک به نام دیسنومیا دارد که در ۲۰۰۵ کشف شد. نام آن از دختر الههٔ اریس، که نمایندهٔ بی‌قانونی است، گرفته شده است. با مدار قمر، جرم اریس با دقت خوبی اندازه‌گیری شد.

پرسش‌های رایج

### اریس چیست؟
اریس سیارهٔ کوتولهٔ دورافتاده‌ای در منظومهٔ شمسی است. بزرگ‌ترین جرم شناخته‌شده در دیسک پراکنده از نظر جرم همین است.

### اریس بزرگ‌تر است یا پلوتون؟
اریس جرم بیشتری دارد، اما قطر پلوتون اندکی بیشتر است. به همین دلیل پلوتون بزرگ‌ترین سیارهٔ کوتولهٔ شناخته‌شده از نظر قطر است.

### اریس چه ربطی به تنزل پلوتون دارد؟
کشف اریس نشان داد پلوتون تنها نیست و اجرام مشابهی هم هست. این موضوع اتحادیهٔ بین‌المللی ستاره‌شناسی را در ۲۰۰۶ به ارائهٔ تعریف تازهٔ سیاره واداشت.

### اریس چقدر از خورشید دور است؟
اریس بین حدود ۳۸ تا ۹۷ واحد نجومی از خورشید فاصله دارد. نور خورشید در آن دورها بسیار ضعیف است.