فالکون ۹ Falcon 9

فالکون ۹ پرکارترین موشک مداری جهان در سال‌های اخیر است. اسپیس‌ایکس آن را طراحی کرد تا نشان دهد موشک را می‌توان مانند هواپیما چند بار پرواز داد. نام «۹» از شمار موتورهای مرلین در مرحلهٔ اول می‌آید و در ۲۰۱۰ نخستین بار پرواز کرد.

فالکون ۹ چگونه کار می‌کند؟

فالکون ۹ دو مرحله دارد و هر دو با نفت سفید (RP-1) و اکسیژن مایع کار می‌کنند. مرحلهٔ اول پس از رها کردن مرحلهٔ دوم، موتورها را دوباره روشن می‌کند، برمی‌گردد و روی پای‌های جمع‌شوندهٔ خود می‌نشیند. فرود روی سکوی زمینی یا کشتی بدون خدمه در اقیانوس انجام می‌شود. بار مفید آن حدود ۱۷ تا ۲۲ تن به مدار پایین زمین است، بسته به اینکه مرحلهٔ اول بازگردانده شود یا نه.

نخستین فرود موفق مرحلهٔ اول در ۲۱ دسامبر ۲۰۱۵ انجام شد و فرود روی کشتی در آوریل ۲۰۱۶. از آن زمان بعضی مرحله‌های اول بارها پرواز کرده‌اند و تا پایان سال ۲۰۲۵ رکورد یک مرحلهٔ اول به ۳۲ پرواز رسید.

چرا فالکون ۹ مهم است؟

دوباره استفاده از مرحلهٔ اول گران‌ترین بخش موشک را حفظ می‌کند و هزینهٔ پرتاب را چندین برابر کاهش می‌دهد. پایهٔ این موضوع معادلهٔ موشک است: مرحلهٔ اول بیشتر وزن و هزینه را دارد. فالکون ۹ ماهواره‌های استارلینک را پرتاب می‌کند و از ۲۰۲۰، با کپسول دراگون، فضانوردان را به ایستگاه فضایی بین‌المللی می‌برد.

جانشین‌ها

اسپیس‌ایکس برای ماه و مریخ سامانهٔ بسیار بزرگ‌تری به نام استارشیپ را می‌سازد که قرار است کاملاً بازگشت‌پذیر باشد. برای آشنایی با شرکت به اسپیس‌ایکس مراجعه کنید. دربارهٔ اصول کار هر موشک در موشک آمده است.

پرسش‌های رایج

### فالکون ۹ چه فرقی با موشک‌های دیگر دارد؟
مرحلهٔ اول آن پس از پرتاب برمی‌گردد و فرود می‌آید تا دوباره استفاده شود. در بیشتر موشک‌های دیگر این مرحله پس از یک بار پرواز به دریا می‌افتد.

### فالکون ۹ برای چه کارهایی به کار می‌رود؟
پرتاب ماهواره‌های تجاری و دولتی، ماهواره‌های استارلینک، محموله‌های ایستگاه فضایی و پروازهای سرنشین‌دار با کپسول دراگون.

### موشک قابل استفادهٔ مجدد چقدر ارزان‌تر است؟
بازیافت مرحلهٔ اول هزینهٔ هر پرتاب را به‌طور محسوسی از موشک‌های یک‌بارمصرف همانند کمتر کرده است. رقم دقیق به مأموریت و قرارداد بستگی دارد.

### فالکون ۹ نخستین‌بار کی فضانورد برد؟
مأموریت دموی دراگون در ۳۰ مه ۲۰۲۰ دو فضانورد ناسا را پرتاب کرد و آن‌ها روز بعد به ایستگاه فضایی رسیدند.