دانشنامهجرم آسمانی
سحابی مارپیچ Helix Nebula
سحابی مارپیچ (NGC 7293) یکی از نزدیکترین سحابیهای سیارهنما به زمین در صورت فلکی دلو است که حدود ۶۵۰ سال نوری فاصله دارد و در تصاویر مانند چشمی بزرگ و درخشان دیده میشود.
نامهای دیگر: چشم خدا، سحابی هلیکس

سحابی مارپیچ که به «چشم خدا» هم شهرت یافته، پوستهٔ گازی ستارهای مرده است. تصاویر تلسکوپ هابل و دیگر تلسکوپها آن را بهشکل حلقهای رنگارنگ با هستهای آبیرنگ نشان دادهاند.
این سحابی در صورت فلکی دلو واقع است و کارل لودویگ هاردینگ آن را احتمالاً پیش از سال ۱۸۲۴ کشف کرد. از نظر اندازهٔ ظاهری یکی از بزرگترین سحابیهای سیارهنماست و قطرش حدود ۲۵ دقیقهٔ قوسی، یعنی کمی کمتر از قطر ماه کامل، است.
## سحابی مارپیچ چیست؟
سحابی مارپیچ یک سحابی سیارهنما است. ستارهای شبیه خورشید در پایان عمر خود لایههای بیرونیاش را بیرون ریخت و هستهٔ باقیمانده یک کوتولهٔ سفید شد. تابش داغ آن گاز اطراف را میافروزد. رشتههای گازی ریزی که رو به مرکز دارند به آن ظاهری شبیه مارپیچ یا چشم دادهاند.
| ویژگی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| فاصله | حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ سال نوری |
| پهنا | حدود ۲٫۵ سال نوری |
| قدر ظاهری | حدود ۷٫۶ (ولی کمنور و گسترده) |
| صورت فلکی | دلو |
## چگونه سحابی مارپیچ را ببینیم؟
چون نورش در سطح بزرگی پخش است، دیدنش با چشم و حتی تلسکوپ دشوار است. بهترین کار دوربین دوچشمی در آسمان تاریک و در پاییز، زمانی که دلو در جنوب بالا میآید، یا اخترعکاسی است.
## پرسشهای رایج
### چرا سحابی مارپیچ را چشم خدا میگویند؟
سحابی مارپیچ در عکسها مانند چشمی عظیم با مردمکی آبی و حلقهای نارنجی دیده میشود. این نام عامیانه است و جنبهٔ علمی ندارد.
### سحابی مارپیچ چقدر از ما دور است؟
سحابی مارپیچ حدود ۶۵۰ سال نوری با زمین فاصله دارد و از نزدیکترین سحابیهای سیارهنماست.
### آیا خورشید هم روزی سحابی مارپیچ میشود؟
خورشید در چند میلیارد سال آینده لایههایش را میریزد و سحابی سیارهنمایی مانند مارپیچ پدید میآورد، هرچند شکل دقیقش متفاوت خواهد بود.
### سحابی مارپیچ را از ایران میتوان دید؟
بله، دلو در پاییز در آسمان ایران دیده میشود و سحابی با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ در آسمان تاریک قابل رصد است.
تصویر روز ناسا
گرههای دنبالهدارمانند در سحابی هلیکس۱۳ مرداد ۱۴۰۵
یک میدان عمیق از سحابی هلیکس۷ مرداد ۱۴۰۴
ء NGC 7293: سحابی هلیکس۳ آبان ۱۴۰۳
مه Nebula Helix از CFHT۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۲
NGC 7293: سحابی مارپیچ۱۶ آذر ۱۴۰۱