رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir

دانشنامهجرم آسمانی

سحابی مارپیچ Helix Nebula

سحابی مارپیچ (NGC 7293) یکی از نزدیک‌ترین سحابی‌های سیاره‌نما به زمین در صورت فلکی دلو است که حدود ۶۵۰ سال نوری فاصله دارد و در تصاویر مانند چشمی بزرگ و درخشان دیده می‌شود.

نام‌های دیگر: چشم خدا، سحابی هلیکس

گره‌های دنباله‌دارمانند در سحابی هلیکس
تصویر روز ناسا، 2026-08-04

سحابی مارپیچ که به «چشم خدا» هم شهرت یافته، پوستهٔ گازی ستاره‌ای مرده است. تصاویر تلسکوپ هابل و دیگر تلسکوپ‌ها آن را به‌شکل حلقه‌ای رنگارنگ با هسته‌ای آبی‌رنگ نشان داده‌اند.

این سحابی در صورت فلکی دلو واقع است و کارل لودویگ هاردینگ آن را احتمالاً پیش از سال ۱۸۲۴ کشف کرد. از نظر اندازهٔ ظاهری یکی از بزرگ‌ترین سحابی‌های سیاره‌نماست و قطرش حدود ۲۵ دقیقهٔ قوسی، یعنی کمی کمتر از قطر ماه کامل، است.

## سحابی مارپیچ چیست؟
سحابی مارپیچ یک سحابی سیاره‌نما است. ستاره‌ای شبیه خورشید در پایان عمر خود لایه‌های بیرونی‌اش را بیرون ریخت و هستهٔ باقی‌مانده یک کوتولهٔ سفید شد. تابش داغ آن گاز اطراف را می‌افروزد. رشته‌های گازی ریزی که رو به مرکز دارند به آن ظاهری شبیه مارپیچ یا چشم داده‌اند.

ویژگیمقدار تقریبی
فاصلهحدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ سال نوری
پهناحدود ۲٫۵ سال نوری
قدر ظاهریحدود ۷٫۶ (ولی کم‌نور و گسترده)
صورت فلکیدلو

## چگونه سحابی مارپیچ را ببینیم؟
چون نورش در سطح بزرگی پخش است، دیدنش با چشم و حتی تلسکوپ دشوار است. بهترین کار دوربین دوچشمی در آسمان تاریک و در پاییز، زمانی که دلو در جنوب بالا می‌آید، یا اخترعکاسی است.

## پرسش‌های رایج
### چرا سحابی مارپیچ را چشم خدا می‌گویند؟
سحابی مارپیچ در عکس‌ها مانند چشمی عظیم با مردمکی آبی و حلقه‌ای نارنجی دیده می‌شود. این نام عامیانه است و جنبهٔ علمی ندارد.

### سحابی مارپیچ چقدر از ما دور است؟
سحابی مارپیچ حدود ۶۵۰ سال نوری با زمین فاصله دارد و از نزدیک‌ترین سحابی‌های سیاره‌نماست.

### آیا خورشید هم روزی سحابی مارپیچ می‌شود؟
خورشید در چند میلیارد سال آینده لایه‌هایش را می‌ریزد و سحابی سیاره‌نمایی مانند مارپیچ پدید می‌آورد، هرچند شکل دقیقش متفاوت خواهد بود.

### سحابی مارپیچ را از ایران می‌توان دید؟
بله، دلو در پاییز در آسمان ایران دیده می‌شود و سحابی با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ در آسمان تاریک قابل رصد است.

تصویر روز ناسا

در تصویرهای روز

همه