تقویم جلالی Jalali calendar

تقویم جلالی (ملکشاهی) نظامی خورشیدی است که طول سالش با سال حقیقی خورشیدی سازگار است. ملکشاه سلجوقی، با لقب «جلال‌الدوله»، گروهی از ستاره‌شناسان را در اصفهان گرد آورد تا گاه‌شماری را اصلاح کنند. عمر خیام از اعضای مهم این گروه بود و مبدأ تقویم حدود سال ۱۰۷۹ میلادی گذاشته شد.

## تقویم جلالی چه تفاوتی با تقویم‌های دیگر داشت؟
پیش از آن، سال ایرانی بدون کبیسهٔ منظم بود و آغاز نوروز در طول سال جابه‌جا می‌شد. در تقویم جلالی سال با لحظهٔ اعتدال بهاری آغاز می‌شود، یعنی هنگامی که خورشید به نقطهٔ حمل می‌رسد، و ماه‌های خورشیدی به ورود خورشید به برج‌ها بسته است. با این کار نوروز همیشه در آغاز بهار می‌ماند. سال حدود ۳۶۵٫۲۴۲ روز در نظر گرفته شد و برای سال کبیسه چرخه‌ای حدود ۳۳ ساله به کار رفت که در آن حدود هشت سال، ۳۶۶ روزه است. دقت این روش از تقویم میلادی بیشتر برآورد می‌شود: گفته می‌شود خطایش یک روز در چند هزار سال است.

## جلالی تا هجری خورشیدی
تقویم جلالی قرن‌ها در ایران به کار رفت. در سال ۱۳۰۴ خورشیدی (۱۹۲۵ میلادی) مجلس ایران تقویم هجری خورشیدی را با مبدأ هجرت پیامبر و ماه‌های فارسی تصویب کرد که همان ساختار جلالی را دارد. نام ماه‌ها و قاعدهٔ آغاز سال از تقویم جلالی گرفته شده است. دربارهٔ سال کبیسه هم این تقویم قاعدهٔ ویژهٔ خود را دارد.

## پرسش‌های رایج
### تقویم جلالی را چه کسی ساخت؟
تقویم جلالی به فرمان ملکشاه سلجوقی و با کار ستاره‌شناسانی از جمله عمر خیام در حدود ۱۰۷۹ میلادی اصلاح شد.

### سال در تقویم جلالی چگونه آغاز می‌شود؟
سال با لحظهٔ اعتدال بهاری آغاز می‌شود؛ یعنی ورود خورشید به برج حمل.

### تقویم جلالی دقیق‌تر از میلادی است؟
بر پایهٔ برآوردهای معمول، تقویم جلالی خطای کمتری نسبت به تقویم میلادی دارد، هرچند اختلاف آنها در عمل ناچیز است.

### تقویم جلالی با هجری خورشیدی چه رابطه‌ای دارد؟
تقویم هجری خورشیدی امروز ایران بر پایهٔ ساختار جلالی و با مبدأ هجرت تنظیم شده است.